gototopgototop
You are here: ΑΡΧΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ Κείμενα Μητροπολίτου Η επίδρασις της Ορθοδόξου Λατρείας στην γλώσσα του Ηλειακού Λαού και η προσπάθεια μεταγλωττίσεως των κειμένων της
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Search

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΗΛΕΙΑΣ

Η επίδρασις της Ορθοδόξου Λατρείας στην γλώσσα του Ηλειακού Λαού και η προσπάθεια μεταγλωττίσεως των κειμένων της

E-mail Εκτύπωση PDF

Εισαγωγικώς θέλω να σας εξηγήσω τα εξής:

1. Η θέσις του πρώτου Μέρους της Εισηγήσεώς μου αυτής  είναι ότι η Ορθόδοξη Λατρεία έχει επιδράσει στην γλώσσα των  Ηλείων πάσης μορφώσεως και τάξεως - πιστεύω και στην γλώσσα του  Λαού και των άλλων Ελληνικών διαμερισμάτων - και τούτο αποδεικνύεται από τις χρησιμοποιούμενες από αυτόν λειτουργικές  φράσεις και λέξεις.

2. Με το θέμα τούτο ασχολούμαι πλέον της δεκαπενταετίας, συγκεντρώνοντας κυρίως από τον Τοπικό Τύπο λέξεις και φράσεις της Ορθοδόξου Λατρείας μας,

τις οποίες χρησιμοποιεί καθημερινά ο Λαός μας αυτούσιες ή ολίγον παρηλλαγμένες  στις διάφορες περιστάσεις, έχω δε  ήδη  δημοσιεύσει  τρεις σχετικές   μελέτες  μου1. Σ’  αυτές  έχω  καταχωρήσει,  εισαγωγικώς και εν επιλόγω, σχετικές   παρατηρήσεις   και σχόλια, όπως  π.χ.  στο λεγόμενο από τον Λαόν μας << Απορία ψάλτου βηξ >>, που φανερώνουν  ότι ο Λαός μας συμμετέχει ενεργά στην Λατρεία μας και αντιλαμβάνεται  και τις πιό μικρές λεπτομέρειες. Οι Μελέτες μου αυτές είναι: 

α) Η Επίδρασις της Λατρείας της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας εις τον Ηλειακόν Λαόν.  Πρακτικά του Ζ  Διεθνοῦς Συνεδρίου Πελοποννησιακών Σπουδών (Πύργος –Γαστούνη - Αμαλιάδα 11-17 Σεπτεμβρίου 2005, Τόμος Α , σελίδες 21-40, ΑΘΗΝΑΙ 2006). Και Ανάτυπον.

β) Η επίδρασις της Ορθοδόξου Λατρείας εις την γλώσσαν του Λαού μας, εν· ΑΝΤΙΔΩΡΟΝ ΤΩ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΩ ΘΕΜΕΛΗ, Τόμος Πρώτος , σελίδες 291-305 . Και Ανάτυπον. Και

γ) Η Επίδρασις της Λατρείας της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας εις τον Ηλειακόν Λαόν.  ΗΛΕΙΑΚΗ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ 7, σελίδες 5-19.

3. Στις παραπάνω εργασίες μου έχω δημοσιεύει μέρος του συγκεντρωθέντος σχετικού υλικού. Όπως είναι οι φράσεις :

Ο άνθρωπος είναι αλειτούργητος

Σεβαστιανού το ανάγνωσμα

Ανάστα ο Θεός . . .

Παίρνεις αντίδωρο από το χέρι του

Απορία ψάλτου βηξ

Νίπτω τας χείρας μου

Δεύτε τελευταίον ασπασμόν . .

Θα σου ψάλω τον Εξάψαλμο ή τον αναβαλλόμενον

Του τα έψαλε

Μέγας είσαι Κύριε

Έχασε τα Πασχάλια του

Κοντός  ψαλμός αλληλούϊα

Κατόπιν εορτής  κ.λ.π.

Σήμερα θα σας παρουσιάσω ένα άλλο ακόμη μικρό μέρος, το οποίον θα χρησιμεύση  ως  εισαγωγή   του  δευτέρου  μέρους  της  σημερινής  Εισηγήσεώς  μου, το οποίον αναφέρεται στο θέμα της ανάγκης ή μη μεταγλωτίσεως των κειμένων της Ορθοδόξου Λατρείας μας,  που ανεκινήθη στις ημέρες μας από εκκλησιαστικούς κυρίως κύκλους.2

4. Τέλος επιθυμώ να σημειώσω, ότι η αναφορά προσώπων ή τόπων στις μνημονευόμενες ενταύθα φράσεις, δεν περιέχουν καμμίαν προσωπικήν ή κομματικήν αιχμήν. Απλώς μνημονεύονται εκ της ανάγκης της εργασίας.

ΜΕΡΟΣ  Α΄ 

Ιδού λοιπόν τώρα ένα ακόμη  μικρό μέρος τέτοιων φράσεων:

1. Η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα εξουσία. . .

Είναι ο υπότιτλος πρωτοσέλιδου κυρίου άρθρου της Εφημερίδος ΑΥΓΗ Πύργου της 29-3-2010 (Μ. Δευτέρα), δια του οποίου καυτηριάζεται η  συμπεριφορά της Πολιτείας δια την μη λειτουργία πολιτικού Αεροδρομίου στην Ανδραβίδα. Η παραπάνω  φράσις ως γνωστόν  αποτελεί την αρχήν του παγκοσμίως γνωστού τροπαρίου της ποιήτριας Μοναχής Κασσιανής, με την παράλειψι της πρώτης λέξεως << Κύριε , . . >> και την αλλαγήν της λέξεως γυνή σε « εξουσία ». Αξιοσημείωτον είναι το γεγονός ότι το φύλλον της Εφημερίδος είναι της Μ. Δευτέρας και ότι η φράσις είναι από τροπάριον που ψάλλεται την Μ. Τρίτη. Δηλαδή είναι εμφανής η επίδρασις της Ορθοδόξου Λατρείας στην σκέψι και στην διατύπωσι των απόψεων του δημοσιογράφου.

2. Η σταύρωσις του Θεανθρώπου Κυρίου και ο τίμιος Σταυρός του.

Ο σταυρικός θάνατος του Ιησού Χριστού δεν συνεκλόνισε μόνον τους ανθρώπους εκείνης της εποχής, αλλά συνεχίζει να συγκλονίζη, να διδάσκη και να οδηγή  τους ανθρώπους όλων των εποχών και της ιδικής μας, ιδιαίτερα βεβαίως εμάς τους Ορθοδόξους Χριστιανούς. Η σύλληψις, η δίκη, η ανάκρισις και η απόφασις του Πιλάτου να παραδώση τον Ιησούν Χριστόν στους Ιουδαίους να τον θανατώσουν δια σταυρικού θανάτου έχουν μπει βαθιά στην ψυχή του Ελληνικού Λαού και των Ηλείων. Μ. Παρασκευή και Πάσχα, πολύ δύσκολα θα βρης Έλληνα Ορθόδοξο Χριστιανό, που να μη πάη στην Εκκλησία δια να κάνη ένα σταυρό και να ανάψη ένα κερί. Έτσι μερικές φράσεις από τα πάθη, τον σταυρόν και τον θάνατον του Ιησού Χριστού  έχουν μπει στο καθημερινό λεξιλόγιο και των Ηλείων, όπως : α) Αυτός είναι ασταύρωτος. Δηλαδή δεν κάνει τον σταυρόν του, άρα δεν έχει επιδράσει επάνω του η χάρις του Θεού και η διδασκαλία του Ευαγγελίου· Δεν  έχει βοηθηθή  να κόψη ελαττώματα και να αποκτήση αρετές. β)  Αυτός έμεινε ή είναι επί ξύλου κρεμάμενος. Δηλαδή δεν έχει τίποτα στην ζωή του · Δεν έχει κανένα να τον βοηθήση· Οδηγείται  προς τον θάνατον. Έτσι στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 18-9-2008, σελίδα 6, ο δημοσιογράφος στο άρθρο του σχετικό με την Ημερίδα που επραγματοποιήθη στην Αγία Άννα του Δήμου Ωλένης δια τα καμμένα, μετά ένα χρόνο από τις φωτιές του 2007, βάζει τον τίτλον << Επί ξύλου . . . κρεμάμενοι! >>.

γ)  << Σήμερον κρεμάται επί ξύλου>> είναι ο τίτλος άρθρου επωνύμου δημοσιογράφου  σε κύριο άρθρο της Εφημερίδος ΠΡΩΤΗ Πύργου της 16-4-2009 (Μ. Πέμπτη), σελίδα 56 και  το οποίον αρχίζει ως εξής: << Ακούγοντας τον Διοικητήν της Τραπέζης της Ελλάδος να παρουσιάζει την έκθεσή του, ομολογώ ότι μπερδεύτηκα κάπως. Δεν ήξερα αν άκουγα οικονομολόγο ή ιεροψάλτη>>.3

δ) Χαρακτηριστικές είναι και 3 σχετικές γελειογραφίες της Εφημερίδος ΠΡΩΤΗ Πύργου, της 19-4-2006, 19-5-2007, 29-8-2010 ως και μία πρόσφατη της ΠΡΩΙΝΗΣ Πύργου, της 4-3-2010. Τις παραθέτω κατωτέρω:

         

         

ε) Η Εφημερίδα Πρώτη Πύργου της 28-9-2006, στο πρωτοσέλιδο κύριο άρθρο της προ των Δημοτικών εκλογών του Οκτωβρίου 2006, έγραφε: Ονόματα υποψηφίων Συμβούλων. ΣΤΑΥΡΩΣΟΝ , σταύρωσον  . . . αυτούς !

στ)  Τακτικός αρθρογράφος της Εφημερίδος ΠΡΩΤΗ Πύργου της 31-3-2010, σελίδα 6, σε άρθρο  του δι’ ένα ταλαιπωρούμενον δάσκαλο έχει θέσει τον εξής τίτλον: << Η  υπόθεση του Μάριου Ζ. (. . .  ο δικός μου εσταυρωμένος) >>.

ζ) Τέλος η Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 10-7-2009 , σελίδα 7, σε δημοσίευμά της δια την ταλαιπωρία που υφίσταται Πολύτεκνη Οικογένεια έχει βάλει τον τίτλον: << Σηκώνει τον σταυρό του μαρτυρίου . . . >>. Και η ιδία εφημερίδα την 2-12-2009, σελίδα 8, για μια ταλαιπωρούμενη τρίτεκνη οικογένεια, θέτει τον τίτλον: <<Σηκώνει μόνη το σταυρό του μαρτυρίου...>>.

3. Διεμερίσαντο τα ιμάτιά μου .....

Το παραπάνω είναι ο 19ος στίχος του ΚΑ  Ψαλμού του Δαυίδ, ο οποίος προφητικά αναφέρεται στην διανομή των ιματίων του Ιησού Χριστού από τους Ρωμαίους στρατιώτες που τον  εσταύρωσαν και το οποίον αναφέρει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, γράφων  χαρακτηριστικά: <<  Οι στραιώται, ότε εσταύρωσαν τον Ιησούν, έλαβον τα ιμάτια αυτού και εποίησαν τέσσαρα μέρη, εκάστω στρατιώτη μέρος και τον χιτώνα· ην δε ο χιτών άρραφος, εκ των άνωθεν υφαντός δι’όλου. είπον ουν προς αλλήλους: μη σχίσωμεν αυτόν, αλλά λάχωμε περί αυτού τίνος έσται· ίνα η γραφή πληρωθή η λέγουσα: διεμερίσαντο τα ιμάτιά μου εαυτοίς και επί τον ιματισμόν μου έβαλον κλήρον >> ( Ιωάννου ΙΘ  23-24)4. Αυτός ο προφητικός στίχος και το παραπάνω περιστατικό, του διαμερισμού των ιματίων του Σταυρωθέντος Ιησού Χριστού, αναγινώσκεται και ακούεται από τους πιστούς στις ιερώτερες στιγμές της Ορθοδόξου Λατρείας μας , τότε ότε οι Ναοί μας είναι πλήρεις, υπέρ πλήρεις πιστών . Ήτοι :

α. Την Μεγάλη Πέμπτη το βράδυ στην Ακολουθία των παθών, στο έβδομον εκ των 12 Ευαγγελίων .

β. Την Μ. Παρασκευή το πρωί στις Μ.Ώρες·  Στο Ευαγγέλιον της Α  Ώρας, της ΣΤ  Ώρας και της Θ  Ώρας .

γ. Επίσης στο Ευαγγέλιο κατά τον Μ. Εσπερινόν της Μ.Παρασκευής ( Αποκαθήλωσι ).

δ. Τέλος την Μ.Πέμπτη το βράδυ, στην Ακολουθία των αγίων Παθών, ψάλλεται από τους Ιεροψάλτες τρεις φορές ως το Προκείμενο της ημέρας, ούτως: <<Διεμερίσαντο τα ιματιά μου εαυτοίς και επί τον  ιματισμόν μου έβαλον κλήρον>>. Δηλαδή αυτός ο στίχος ακούεται την Μ. Πέμπτη και την Μ. Παρασκευή αναγινωσκόμενος η ψαλλόμενος  εν συνόλω 8 φορές και ασφαλώς έχει προκαλέσει τις ανάλογες  εντυπώσεις και τα συναισθήματα. Δια τούτο και πολλές φορές οι πιστοί τον χρησιμοποιούν στην ομιλία τους αναλόγως  των περιστάσεων. Έτσι στην Εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ Πύργου της 1ης Ιουλίου 2010, σελίδα 11, πολιτικό πρόσωπο σε γνωστή Δήλωσί του μεταξύ άλλων αναφέρει: << ....Προσπαθούν μερικοί να  ακυρώσουν την ψήφο των δημοτών της Ζαχάρως , γιατί δεν τους συμφέρει. Γιατί δεν τους έχουν υπολογίσει στην μοιρασιά των ιματίων του Καλλικράτη >>. Εδώ είναι ολοφάνερο, ότι ο Δηλώνων πολιτικός έχει κατά νουν την μοιρασιά των ιματίων του Ιησού από τους Ρωμαίους  στρατιώτες. Σαφέστερα εις την Εφημερίδα ΑΥΓΗ Πύργου της 13-9-2010, σελίδα 3, στην στήλη Αλληλογραφία, Προς Χαρ.Καφύρα, Νομάρχη, γράφεται: << Και επί τον ιματισμόν της Ν.Α  έβαλαν κλήρον >>.

4. Φρίξον ήλιε !

Η παραπάνω φράσις επαναλαμβάνεται  πολλάκις από τον Λαό μας, δια να εκφράση την έκπληξί του, για κάτι παράλογο που γίνεται. Η φράσις αυτή αναφέρεται σε ύμνο της ακολουθίας του Όρθρου της Μ. Πέμπτης (ψάλλεται Μ.Τετάρτη βράδυ).  Συγκεκριμένα περιέχεται στο τρίτο Τροπάριο των αποστίχων, το οποίον μάλιστα επαναλαμβάνεται και μετ’ ολίγον  ως Δοξαστικόν. Το τροπάριον έχει ούτω: << Ο τρόπος σου δολιότητος γέμει, παράνομε Ιούδα, νοσών γαρ φιλαργυρίαν, εκέρδησας μισανθρωπίαν· ει γαρ πλούτον ηγάπας, τι τω περί πτωχείας διδάσκοντι εφοίτας; ει δε και εφίλεις, ίνα τι επώλεις τον ατίμητον, προδιδούς εις μαιοφονίαν; Φρίξον ήλιε, στέναξον η γη, και κλονουμένη βόησον· Ανεξίκακε Κύριε δόξα σοι >>. Επίσης αναφέρεται και σε τροπάριο ( Δόξα και νυν, Σταυροθεοτοκίον) των αποστίχων στην Ακολουθία του Όρθρου της Πέμπτης του Πλαγίου Δ  ἤχου, στην Παρακλητική, το οποίον έχει ούτω: <<Ω του παραδόξου θαύματος ! Ω μυστηρίου φρικτού ! Ο τη φύσει αθάνατος, πως εν ξύλω κρέμμαται; Πως θανάτου νυν γεύεται; Πως  κατακρίνεται  ο  ανεύθυνος;   Κρύψον  το  φως  σου  και  φρίξον  ήλιε,  βλέπων το τόλμημα· Η παρθένος έλεγεν εν στεναγμοίς βλέπουσα σταυρούμενον Χριστόν ον έτεκε>>5.

5. Ω γλυκύ μου έαρ.

Είναι η αρχή ενός εκ των εγκωμίων  ύμνων της Μ. Παρασκευής, που ψάλλεται στην Ακολουθία του Επιταφίου και αναφέρεται , όπως και όλα τα εγκώμια αυτής  της ημέρας, εις τον  Θεάνθρωπον Κύριον. Γενικά τα εγκώμια της Μ. Παρασκευής  είναι από τους ύμνους, που συγκινούν περισσότερο τους πιστούς , αλλά και που συμψάλλονται από πολλούς. Έτσι η ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 26-4-2008, Μ. Σάββατο πρωί , σελίδα 10, σε δημοσίευμα  σχετικό  με  την  προηγηθείσα το προηγούμενο βράδυ Ακολουθία του Επιταφίου και την περιφοράν αυτών στην Πόλιν του Πύργου έβαλε τον τίτλον: << ω γλυκύ μου >> με πολύ μεγάλα γράμματα και εις το κείμενόν του ο συντάκτης αναγράφει: << Ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου τέκνον, που έδυ σου το κάλλος ; αναφώνησε ο ιερέας και οι ιεροψάλτες την ώρα που επιτάφιοι διασχίζοντας τους δρόμους των γειτονιών μετέφεραν το θλιβερό άγγελμα της ταφής του Κυρίου . . . >>.

β)  Η Εφημερίδα ΑΥΓΗ Πύργου  της 23-3-2009 , σελίδα 3, μετά από σχόλιό της ότι μαζί με  με την ΓΣΕΕ και την  ΑΔΕΔΥ θα απεργήσουν και οι υπάλληλοι της Νομαρχίας και προαναγγέλων ότι << στις 29 Απριλίου βάζουν λουκέτο οι Νομαρχίες>>, επιλέγει · << Ω γλυκύ μου έαρ  . . .>>.

γ) Η  Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 6-10-2009 , σελίδα 5,  καταχωρίζει φωτογραφία του κ. Κ. Καραμανλή, ασπαζομένου ιερόν λείψανον, με την εξής λεζάντα: << Ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατόν μου τέκνον, που έδυ σου το κάλλος ;>>.

δ) Τέλος στην  Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 2-4-2010 (Μ. Παρασκευή), σελίδα 5,  καταχωρίζεται επίκαιρον άρθρον με τον τίτλον: << Που έδυ σου το κάλλος;>>. Στο κείμενο δε εμπεριέχεται ολόκληρο το εγκώμιον · << Ω γλυκύ μου έαρ , γλυκύτατόν μου τέκνον, που έδυ σου το κάλλος; >>.6

6. Από τα πάθη στην Ανάσταση.

Αυτόν τον τίτλο έχει άρθρο  πολιτικού περιεχομένου Βουλευτού Ηλείας στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου  της 15-4-2009, (Μ. Τετάρτη), σελίδα 9,  ώστε να δείχνεται όχι μόνον η εξωτερική επίδρασι της Ορθοδόξου Λατρείας στον αρθρογράφο, αλλά και η ελπίδα που δίνει στον άνθρωπο για το ξεπέρασμα των δυσκολιών στην ζωή του.

7. Η Ανάστασις του Ιησού Χριστού.

 Η Ανάστασις του σταυρωθέντος και ταφέντος Θεανθρώπου Ιησού Χριστού είναι το κορυφαίο γεγονός της Ορθδόξου Εκκλησίας μας. Ο Απόστολος Παύλος θα μας ειπή: << Ει δε Χριστός ουκ εγήγερται, κενόν άρα το κήρυγμα ημών, κενή και η πίστις ημών ( Α  Κορινθίους ΙΕ 14-15 ). Είναι << Πάσχα το τερπόν >>, η Λαμπρή των Ορθοδόξων Χριστιανών. Tούτο το γεγονός συγκλονίζει τον νουν και την καρδιά πάντων των Ορθοδόξων Χριστιανών και είναι σ’ όλους γνωστόν πόσον επηρεάζει την ζωήν μας αλλά και την συμπεριφορά μας εκείνες τις ημέρες. Είναι αυτά που εκδηλώνονται με τα διάφορα ήθη και έθιμα του Πάσχα. 7

Ο Λαός μας το γεγονός τούτο χρησιμοποιεί και μεταφορικά δια να δηλώση την Ανάστασι του γένους, την έξοδο της χώρας μας από τις δυσκολίες της κ.λ.π. Ιδού ένα απόσπασμα άρθρου γνωστού δημοσιογράφου, τακτικού Συνεργάτου της Εφημερίδας ΠΡΩΤΗ  Πύργου, της 1 Απριλίου 2010 ( Μ. Πέμπτη ), που έχει τον τίτλον: Καλή Ανάσταση. Γράφει: << Τούτες τις μέρες, η ευχή «Καλή Ανάσταση» ακούγεται τελείως διαφορετικά από ό,τι συνήθως. Παίρνει ένα άλλο νόημα. Το βλέπεις στο εξωλεκτικό μέρος της έκφρασης των ανθρώπων που την ανταλάσσουν. Το αισθάνεσαι καθαρά ότι δεν αναφέρονται μόνον στην Ανάσταση του Χριστού. Αλλά εννοούν πρωτίστως την Ανάσταση του τόπου, τον τερματισμό των εθνικών παθών και  του λαϊκού μαρτυρίου. Έτσι όπως άλλοτε οι πρόγονοί μας εύχονταν αλλήλους « συνωμοτικά» , με το θρησκευτικό « Καλή Ανάσταση»  και κάλυπταν , κάτω  από  αυτήν  την κρύφια  ευχή και προσδοκία για την Ανάσταση του Γένους στα χρόνια της  Τουρκοκρατίας . Έτσι όπως εύχονται αλληγορικά και οι γονείς μας στα χρόνια της γερμανικής κατοχής. Και αν τύχει απλός πολίτης να συναντήση κάποιον που θεωρεί ότι « είναι μέσα στα πράγματα », ότι « κάτι παραπάνω θα γνωρίζει », το φυσικό ερώτημα είναι «πότε με το καλό » προβλέπει την Ανάσταση ... >>.

Στήν Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΗ Πυργου της 3-4-2010 ( Μ.Σάββατο), σελίδα 2, υπάρχει δημοσίευμα με το τίτλον: << Αργεί η Ανάσταση της Ηλείας ..>>. Επίσης ο  χρονογράφος της Εφημερίδος ΑΥΓΗ Πύργου της 15-3-2010, σελίδα 1η, στο χρονογράφημά του που αναφέρεται στην καύσι η μη των νεκρών σωμάτων των ανθρώπων, χρησιμοποιεί ένα στίχο από τον ειρμό (Καταβασία ) της Α ωδής του Κανόνος του Πάσχα, ποίημα του αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, και γράφει·: <<εκ γαρ θανάτου προς ζωήν και εκ γης προς ουρανόν , έγραφε ο Ιωάννης ο Δαμασκηνός >>.

8. Ζωή χαρισάμενη.

Η παραπάνω φράσις αποτελεί το τέλος του ύμνου της Κυριακής του Πάσχα, ολίγον παρηλλαγμένο βέβαια. Ο Ύμνος λέγει: << Χριστός ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας και τοις εν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος >>. Αυτός ο ύμνος είναι γνωστότατος σ’ όλους τους εκκλησιαζομένους  χριστιανούς, αφού  ψάλλεται σαράντα ολόκληρες ημέρες και κάθε ημέρα πολλές φορές . Ο ύμνος  λέγει, ότι ο Ιησούς Χριστός, αναστάς εκ των νεκρών, δια του θανάτου του επάτησε (= κατήργησε ) τον θάνατον και εις πάντας τους πεθεμένους εχάρισε την ζωή. Ο Λαός μας παραλάσσοντας το κείμενο και το νόημα αυτού του ύμνου , μετέβαλλε τις δύο τελευταίες λέξεις από << ζωήν χαρισάμενος>>  σε  << Ζωή χαρισάμενη >>, δίδοντας το νόημα ότι << περνάει ζωή πολύ ευχάριστη >>. Με αυτό το νόημα ο Λαός μας  χρησιμοποιεί συνήθως  την παραπάνω φράσι. Έτσι στην Εφημερίδα ΑΥΓΗ Πύργου της 15-3-2010, σελίδα πρώτη, ο αρθρογράφος στο χρονογράφημά του μεταξύ άλλων γράφει: << Με κομμένη ανάσα μας άφησε ο Γιώργος . Ποτέ δεν ξέρεις τι σου ξημερώνει ! Μπορεί να περνάη ζωή χαρισάμενη η πλουτοκρατία, όμως ο θάνατος δεν κάνει διακρίσεις >>. Επίσης η ΑΥΓΗ Πύργου της 21-6-2010, σελίδα 3, σε σχόλιό της υπό τον τίτλον: << Θολό  τοπίο  το   εργατικό  >>, μεταξύ  άλλων γράφει: <<  Πρωτοφανείς  ανατροπές στις εργασιακές σχέσεις, ικανοποιημένη η τρόϊκα απ’ την εφαρμογή του Μνημονίου και μας διαβεβαιώνει ότι θα έρθουν καλύτερες μέρες ! Ζωή χαρισάμενη η ζωή του μέλλοντος αιώνος ; αμήν   >>.

9. Σώσον Κύριε τον λαόν σου και ευλόγησον την Κληρονομίαν σου . . .

Πολύ συνηθισμένη είναι η αγιαστική τελετή του αγιασμού,που τελείται και είναι  << δια πάσαν χρείαν επιτήδειος >>. Αγιασμός συνήθως  τελείται στην έναρξι εισόδου  σε νέα κατοικία, κατάστημα, αυτοκίνητο· Στην νέα περίοδο της Βουλής, των Σχολείων, ποδοσφαιρικής χρονιάς, κ.λ.π.8 Το κυρίαρχον τροπάριον της αγιαστικής αυτής τελετής είναι το << Σώσον, Κύριε, τον λαόν σου και ευλόγησον την κληρονομίαν σου. Νίκας τοις ευσεβέσι κατ’ εναντίον δωρούμενος και το σον φυλάττων δια του Σταυρού σου πολίτευμα >>. Το  τροπάριον τούτο ψάλλεται  επίσης και κατά την ημέραν της εορτής του Τιμίου Σταυρού , τις μεθέορτες ημέρες αυτών, την Κυριακή της Σταυροπροσκηνήσεως, κάθε ημέρα στην έναρξι της Ακολουθίας του όρθρου και άλλοτε. Είναι πράγματι στον Λαόν μας από τα γνωστότερα τροπάρια της Ορθοδόξου Λατρείας μας. Έτσι εις την Εφημερίδα ΑΥΓΗ Πύργου της 31-5-2010, σελίδα 3, σε σχόλιό της γράφεται: << Ν. Α. Ηλείας . Επίκαιρο όσο ποτέ το 3ο Διεθνές Συνέδριο Αρχ. Ιστορίας σε συνεργασία με το Ινστιτούτο << Σωσίπολις >> . Ανυπερθέτως , Σώσον Κύριε τον Λαόν Σου >>. Και η Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 27-3-2010, σχολιάζουσα την σύγκλησιν Εκτάκτου  Ιεραρχίας  της  Εκκλησίας  της  Ελλάδος  προς συζήτησι των μελετωμένων φορολογικών μέτρων κατά της Εκκλησίας, καταχωρεί φωτογραφία του Αρχιεπισκόπου τελούντος εναρκτήριον Ακολουθίαν της Συνόδου και κάτωθι αυτής βάζει την εξής λεζάντα: << Σώσον Κύριε την περιουσίαν σου και ευλόγησον την κληρονομίαν σου ! ! ! >> .

10. Το Ευχέλαιον.

Είναι ένα από τα επτά μυστήρια της Εκκλησίας μας, συχνότατα χρησιμοποιούμενο από τους Χριστιανούς μας δια θεραπείαν ασθενειών του σώματος , που είναι αποτέλεσμα ψυχικών ασθενειών.  Το Ευχέλαιον ιδιαιτέρως τελείται από την Εκκλησία μας κάθε Μ. Τετάρτη το απόγευμα εις πάντας τους Ορθοδόξους Ναούς, όπου  προσέρχονται σ’αυτό οι περισσότεροι Χριστιανοί μας. Δια τούτο είναι και ευρέως γνωστό στο Πλήρωμα της Εκκλησίας μας. Έτσι στην Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 4-11-2009 , σελίδα 3, ένα από τα σχόλια της Εφημερίδος έχει τον τίτλον:  Το ευχέλαιον. Το σχόλιο αυτό αρχίζει: << Στο μάτι  του κυκλώνα βρέθηκε ξανά η Ηλεία. Δεν μας φτάνουν οι φωτιές και οι σεισμοί έχουμε και τα ακραία καιρικά φαινόμενα να αντιμετωπίσουμε! >>. Και καταλήγει: << Μήπως να κάναμε κανένα ευχέλαιο ;>>. Επίσης εις την Εφημερίδα ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ Πύργου της 9-11-2009, σελίδα 6, δημοσιεύεται πολύ χαρακτηριστική σχετική γελειογραφία. Την παραθέτω:

11. Διάλογο με ευχολόγια.

Το ευχολόγιον,  Μικρόν και Μέγα , είναι βιβλία της Λατρείας της Εκκλησίας μας, που περιέχουν ποικίλες ευχές και ιερές Ακολουθίες, τις οποίες πολύ συχνά  διαβάζουν οι Κληρικοί  σε διάφορες περιστάσεις των χριστιανών μας. Την παραπάνω φράσι χρησιμοποιούν οι χριστιανοί μας , όταν θέλουν να δηλώσουν ότι κάποιος υπόσχεται να κάνη κάτι μόνον με λόγια. Έτσι και στην Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 3 Απριλίου 2010, ( Μ.Σάββατο), σελίδα 2, σε δημοσίευμα με τον τίτλον · << Αργεί η Ανάσταση της Ηλείας >>, γράφεται:  << Με ευχολόγια φορέων και πολιτικών .... >>. 9 

12. Τα εξαπτέρυγα.

Τα εξαπτέρυγα είναι αγγελικά τάγματα, που έχουν εξ πτέρυγες. Περί αυτών ομιλεί ο Προφήτης Ησαίας  σ’ ένα του όραμα.  Γράφει στο βιβλιό του,  ότι είδε τον Θεόν καθήμενον εις θρόνον υψηλόν και τα εξαπτέρυγα  Σαραφείμ κύκλω του θρόνου του·  Με τις δύο πτέρυγές τους εκάλυπταν το πρόσωπό τους· Με τις άλλες δύο τα πόδια τους - από σεβασμό προς τον Θεόν –και με τις άλλες δύο πετούσαν και έλεγαν: << Άγιος , άγιος, άγιος  Κύριος Σαβαώθ , πλήρης πάσα η γη της δόξης αυτού >>10. Ειναι ο ύμνος, που  αυτούσιον  ψάλλομε  σε κάθε λειτουργία στην Εκκλησία μας. Αυτά  τα εξαπτέρυγα Σεραφείμ τα χρησιμοποιούμε και στη Ορθόδοξη   Λατρεία μας. Είναι δύο μικρά στρογγυλά επάργυρα η αργυρά εικονίσματα σε κοντάρι, που  υπάρχουν πάντα πίσω από την Αγίαν Τράπεζα δεξιά και  αριστερά του Εσταυρωμένου Ιησού Χριστού. Αυτά τα εξαπτέρυγα στην Ορθόδοξη Λατρεία μας τα παίρνουν τα παιδιά και τα κρατούν στις Λιτανείες , στις κηδείες κ.λ.π. , ως απαραίτητο συνοδευτικό . Δια τούτο πολύ καλά τα γνωρίζει ο Λαός μας. Έτσι στην Εφημερίδα ΑΥΓΗ Πύργου, σελίδα 3, γράφεται: ΝΤΟΡΑ Μπακογιάννη ( ή εξαπτέρυγο του ΠΑΣΟΚ κατά Α. Σαμαρά ). 11

13. Επαναλαμβάνεις  το ίδιο τροπάριο.

Είναι συνήθης η πράξις στην Λατρεία της Εκκλησίας μας να επαναλαμβάνωνται μερικά τροπάρια μία και δύο φορές, κάποτε και πέντε ( π.χ το άγιος ο Θεός σε πανηγυρική θεία Λειτουργία ), αναλόγως της τυπικής διατάξεως. Τούτο  το γνωρίζει ο Λαός μας και δια τούτο , όταν κάποιος επαναλαμβάνει πολλές φορές τα ίδια πράγματα, παίρνει την απάντησι: << Επαναλαμβάνεις το ίδιο τροπάριο>>. Έτσι στην Εφημερίδα ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ Αθηνών της 3-3-2010, σελίδα πρώτη, και στον υπότιτλο του κυρίου άρθρου της αναγράφεται: << Στην ομιλία του στην Κ.Ο. ο Αρχηγός του ΠΑΣΟΚ επανέλαβε το ίδιο Τροπάριο ότι . . . για όλα φταίει η Ν.Δ. >>.

14 . Η καμπάνα.

Ως είναι γνωστόν οι καμπάνες (κώδωνες ) των Εκκλησιών, όπως και το καμπαναριό, είναι αναγκαία εκκλησιαστικά σκεύη κάθε ιερού Ναού και χρησιμεύουν δια την αναγγελίαν της ενάρξεως των ιερών Ακολουθιών, ευχαρίστων ( δοξολογίας ) η δυσαρέστων (κηδείας) γεγονότων της ενορίας κ.λ.π. 12 Ως εκ τούτου επόμενον είναι το κτύπημα της καμπάνας να έχη εντυπωθή και στους Ηλείους Χριστιανούς, να έχη επηρεάση τις σκέψεις τους και να την χρησιμοποιούν στην γλώσσα τους δια να δηλώσουν γεγονότα της καθημερινής ζωής τους, κυρίως δε  δια τα λυπηρά γεγονότα. Έτσι  κατεγράφησαν από τις Τοπικές Εφημερίδες μας τα εξής σχετικά: α) Η Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 3-12-2006, σελίδα 7, σε σχόλιό της δια την αύξησι των θανάτων στην Ελλάδα από τα ναρκωτικά, αρχίζει: <<Πένθιμα   . . .οι καμπάνες κτυπούν αλλά κάποιοι δεν συγκινούνται . . .>>. β)  Η  Εφημερίδα  ΠΡΩΤΗ  Πύργου  της  16-12-2006,  σελίδα 9,  μετά   από διεξαχθείσα ΕΔΕ δια τις προμήθειες εξωσυμβατικών υλικών των  Νοσοκομείων μας, σε σχετικό δημοσίευμα έχει θέσει τον τίτλον: << Για ποιόν κτυπά η καμπάνα; >>. γ) Η Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 16-12-2006 σε άρθρο της μετά από δημοσιοποίησι πορίσματος δια τα καρτέλ στην αγορά γάλακτος έχει θέσει τον τίτλον: <<Έρχεται βαριά καμπάνα>>. δ) Η Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ της 29-6-2007, σελίδα 12, σε άρθρον της σχετικό με την παραβίασι των ποιοτικών ελέγχων εξαγωγής καρπουζιών, θέτει τον τίτλον: << Καμπάνα σε εξαγωγείς καρπουζιού >>. ε) Η Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 2-7-2008, σελίδα 11, σε σχετικό άρθρο της δια πρόστιμα στους Δήμους της Ηλείας δια τις χωματερές, έχει δώσει τον τίτλον: <<Έρχεται καμπάνα>>. Τον ίδιο τίτλο έχει δώσει η ίδια Εφημερίδα της 22-4-2010, σελίδα 6,  σε  άρθρον της ιδίου περιεχομένου. Και στο πρωτοσέλιδο της ίδιας ημερομηνίας η Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΗ Πύργου δια το ίδιο θέμα έχει τον τίτλον με μεγάλα γράμματα: << Καμπάνα για τους ΧΑΔΑ>>. στ) Η Εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ Πύργου της 16-9-2007, σελίδα 27, σε σχετικό σχόλιό της σε ανακοινώσεις του Δημάρχου Κρεστένων δια τους κινδύνους που απειλούνται στην περιοχή από τον επερχόμενο χειμώνα, μετά τις καταστροφικές φωτιές του Αυγούστου του 2007, έχει  θέσει τον τίτλον: <<Κρούει τον κώδωνα του κινδύνου>>. ζ) Η Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 8-3-2008, σελίδα 7, σε σχόλιό της υπό τον τίτλον: <<Τι ακούγεται >>, σχετικά με το επικείμενο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, ιδού πως αρχίζει·<< Στο ΠΑΣΟΚ έχουν ήδη χτυπήσει και το  << καμπανάκι>> αλλά και η μεγάλη . . .   καμπάνα, ενώ από εκεί κι έπειτα ακούεται ένα . . .βουητό . . .>>. η) Στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 21-9-2006 , σελίδα 7, σε σχόλιό της σχετικό  με τις τότε Δημοτικές εκλογές και την ανάγκη ανασυντάξεως των ψηφοφόρων του κόμματος, έχει τεθή ο τίτλος: << Διπλοκάμπανο >>. θ) Στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 29-6-2010, σελίδα 30, σε δημοσίευμά της  δια φαινόμενα κοινωνικής  ευτελείας  έχει τεθή ο τίτλος: << Καμπάνα για την είσοδο της Αλεξανδράτου στο Πολεμικό Μουσείο >>. ι) Τέλος στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 13-7-2010, σελίδα 1η, στο πρώτο θέμα της ημέρας και με πολύ μεγάλα γράμματα έχει τον τίτλον: << Καμπάνες για τις χωματερές >>.13

Πολύ χαρακτηριστικές είναι και 4  σχετικές γελειογραφίες των Τοπικών μας Εφημερίδων, τις οποίες και  παραθέτω:

          

          

15 . Το καμπανάκι.

  Ως γνωστόν στο καμπαναριό κάθε Εκκλησίας υπάρχουν περισσότερες της μιας καμπάνες. Συνήθως υπάρχει η μικρή , το καμπανάκι , και η μεγάλη. Στις μικρές εορτές κτυπούν την μικρή καμπάνα. Στις μεγαλύτερες την μεγάλη και στις πιο μεγάλες και τις δύο, διπλοκάμπανο. Πολλά είναι τα σχετικά δημοσιεύματα και τα σχόλια του Τοπικού μας Τύπου και δια το καμπανάκι. Ιδού και αυτά:

α) Στην Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 5-9-2006, σελίδα 3, υπάρχει σχόλιο με τον τίτλον << χτυπούν καμπανάκι>>, με το εξής κείμενο· << Μπορεί σύμφωνα με τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις η Ν.Δ. να κατορθώση να αυξήση τη διαφορά της από το ΠΑΣΟΚ στην πρόθεση ψήφου, ταυτόχρονα όμως χτυπούν καμπανάκι για την Κυβέρνηση Καραμανλή>>. β) Στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 25-10-2006, σελίδα 7, γράφεται σε σχόλιο: <<Καμπανάκι για τα αντιπλημυρικά>>.
γ) Στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 29-3-2007, σελίδα15, καταχωρίζεται δημοσίευμα , μετά από Ημερίδα της Νομαρχίας δια την έλλειψι του νερού, με τον τίτλον: << Καμπανάκι για τα αποθέματα νερού>>.
δ) Στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ της 19-6-2007 , σελίδα 11, υπάρχει δημοσίευμα δια το νερό της ΔΕΥΑ Αμαλιάδος με τον τίτλον: <<Καμπανάκι για το νερό>>. 
ε) Στην Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 13-9-2007, σελίδα 26, υπάρχει δημοσίευμα σχετικό με τα ελαιοτριβεία στην Ηλεία, με τον τίτλον: << Καμπανάκι κινδύνου >>.
στ) Στην Εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ Πύργου της 24-8-2008, σελίδα 28, υπάρχει σχετικό σχόλιο δια το Τόπινγκ των Ελλήνων αθλητών, με τον τίτλον: << Καμπανάκι από το 2005>>.
ζ) Στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 12-3-2008, σελίδα 6, υπάρχει σχετικό δημοσίευμα δια το ερχόμενο θέρος, τις φωτιές και την προετοιμασία των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών, με τον τίτλον: <<Καμπανάκι>>.  
η) Στην Εφημερίδα ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ Πύργου της 6-10-2008, σελίδα 14, καταχωρίζεται δημοσίευμα σχετικό με την υγεία, που έχει τον τίτλον: << Καμπανάκι κινδύνου για την κατάθλιψη>>.
θ) Στην Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 11-5-2009, σελίδα 24, καταχωρίζεται δημοσίευμα σχετικό με περέμβασι του Προέδρου της Δημοκρατίας δια την οικονομική κρίσι, με τον τίτλον: << Καμπανάκι από τον Κ.Παπούλια >>.
ι) Στο πρωτοσέλιδο της Εφημερίδος ΠΡΩΤΗ Πύργου της 19-3-2009, καταχωρίζεται δημοσίευμα υπό τον τίτλον: << Καμπανάκι από τον Διευθυντήν Β βάθμιας · Αν δεν θα λυθή τώρα το στεγαστικό δεν θα λυθεί ποτέ . . .! >>.
ια) Γνωστός δημοσιογράφος των Αθηνών σε κύριο άρθρο του στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 6-6-2009, σελίδα 56, μία ημέρα προ των εκλογών έχει δώσει τον τίτλον: << Από τα καμπανάκια, στην καμπάνα>>.14   ιβ) Τέλος στην Εφημερίδα ΠΡΩΤΗ Πύργου της 12-7-2010, σελίδα 1η, καταχωρίζεται πρωτοσέλιδο σχετικά με τα πολλά χρέη των ΤΟΕΒ Ηλείας προς τον ΓΟΕΒ με τον τίτλον: << Καμπανάκι για την άρδευση >>.

16. Αγιογραφίες.

 Αυτός είναι ο τίτλος συνεχών δημοσιογραφικών άρθρων γνωστού δημοσιογράφου στην Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ των Αθηνών. 15 Είναι και τούτο ένα ακόμη δείγμα της μεγάλης επιδράσεως της Ορθοδόξου Λατρείας μας στην γλώσσα των Ελλήνων , αφού η αγιογραφία είναι αναπόστατο μέρος της Λατρείας μας.

17. Τα τάματα.

Πολύ συνηθισμένο στη ζωή των χριστιανών είναι το τάξιμο , δηλαδή η υπόσχεσι μιας προσφοράς στο Θεό ή στην Θεοτόκο η σε κάποιο Άγιό μας, ως έκφρασις ευλαβείας και ευχαριστιών. Το τάξιμο είναι ευλαβής θρησκευτική εκδήλωσι, που την συναντάμε και στους αρχαίους Έλληνες και τους Εβραίους. Στην Αγ.Γραφή αναφέρονται διάφορα τάματα ( Γένεσις ΚΗ 20-22, Δευτερονόμιον ΚΓ 22-24, Κριταί ΙΑ 30-40, Εκκλησιαστής Ε 4, Πράξεις ΙΗ 18, ΚΑ 18-24 ). Γι’αυτό διατηρήθηκαν από τους χριστιανούς και οι χριστιανοί μας στην Ηλεία πολύ συχνά κάνουν τάματα και τα αφιερώνουν στις άγιες εικόνες, 16 καίτοι εμείς πνευματικά κυρίως τάματα πρέπει να κάνουμε·  Τάματα που να μας βοηθούν στην καθαρότητα της ψυχής μας και στον αγιασμό του βίου μας. Γιατί << Πνεύμα ο Θεός και τους προσκυνούντας αυτόν εν πνεύματι και αληθεία δει προσκευνείν >> ( Ιωάννου Δ 24). 17 Έτσι στην Εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ Πύργου της 15-8-2010, υπάρχει άρθρον σε δύο σελίδες ( 2α και 6η ) με τον τίτλον: Τάματα στην Μεγαλόχαρη στα χωριά της Ηλείας. 18 Η Αυγή Πύργου της 23-8-2010 , σελίδα 1, στην στήλη της  Μια στο καρφί και μια στο Πέταλο, κάνει τάμα λέγοντας: Τάμα μεγάλο στην κρίση να πληρώσουν οι φταίχτες, άγιε μου Φανούρη. Πολύ χαρακτηριστική είναι η φωτογραφία και η σχετική καλλιτεχνική λεζάντα της, από την ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 24-4-2010, σελίδα 2. Την παραθέτω:

18. Ο θάνατος.

Ο θάνατος είναι ο μεγαλύτερος εχθρός του ανθρώπου και προήλθε από υπαιτιότητα των Πρωτοπλάστων Αδάμ και Εύας, οι οποίοι παρέβησαν την εντολήν του Θεού. Τον θάνατον κατήργησε ο Θεάνθρωπος Ιησούς Χριστός δια του θανάτου του και έδωκεν έκπτοτε στον καθένα μας την δυνατότητα δια του βαπτίσματος να ενώνεται μαζί Του και δια του Ιησού Χριστού να κερδίζωμε και εμείς την αιωνιότητα. Δηλαδή, ως Μέλη του Σώματος του Χριστού, δια του θανάτου μας μεταβαίνουμε και εμείς μαζί του στην αιώνια και αληθινή ζωή. Όμως σαν άνθρωποι σφάλλουμε στην ζωή μας. Δια τούτο εν ζωή ζητούμε δια της μετανοίας την συγχώρησι του Θεού, ώστε να μπορούμε να μένωμε ενωμένοι μαζί Του. Επειδή όμως μέχρι του θανάτου μας είναι δυνατόν να μη εζητήσαμε την συγχώρησι του Θεού δια κάποια αμαρτήματά μας, μετά δε τον θάνατόν μας προσεύχεται γιαυτό η Εκκλησία και οι συγγενείς μας. Κατά την ημέραν της κηδείας, με την θαυμάσια Ακολουθία εις κεκοιμημένους του μεγάλου υμνογράφου και δογματικού της Εκκλησίας μας Ιωάννου του Δαμασκηνού, έπειτα δε στις τρεις ημέρες, στις εννιά ημέρες , στα σαράντα κ.λ.π. με ειδικές επιμνημόσυνες προσευχές, τα λεγόμενα τρισάγια η Μνημόσυνα. Απ’ αυτές τις λατρευτικές συνήθειες επηρεασμένος και ο χρονογράφος της ΑΥΓΗΣ Πύργου της 15-3-2010, σελίδα 1η, γράφοντας δια τις δυσκολίες αντιμετωπίσεως της οικονομικής κρίσεως της Πατρίδος μας, μεταξύ άλλων γράφει: << Σχέδιο διάσωσης ; Καλά σαράντα >>. Δηλαδή βλέπει βέβαιο τον θάνατον της οικονομίας μας.

19. Εν τόπω χλοερώ , εν τόπω αναψύξεως.

 Το παραπάνω είναι μέρος της ευχής εις κεκοιμημένον, η αρχή της οποίας είναι: << Ο Θεός των πνευμάτων και πάσης σαρκός .....>>, η οποία υπάρχει εις κάθε Εκκλησιαστικό Ευχολόγιον. Είναι η ευχή που ο ιερέας αναγινώσκει σε κάθε επιμνημόσυνη δέησι· Προ της κηδείας στο σπίτι, κατά την κηδείαν, μετά ταύτα επί του τάφου, στα τριήμερα, εννιάμερα, σαράντα, κάθε φορά που ο πιστός καλεί τον ιερέα να διαβάση σχετική επιμνημόσυνη ευχή στον Ναόν η στο Κοιμητήριο. Επομένως η φράσις « εν τόπω χλοερώ, εν τόπω αναψύξεως», είναι φράσις, η οποία ακούεται πολλάκις και από πολλούς. Δια τούτο και έχει αποτυπωθή στον νουν πολλών. Έτσι στην Εφημερίδα ΑΥΓΗ Πύργου της 15-3-2010 , σελίδα 4, ο συντάκτης του χρονογραφήματος αυτής μεταξύ άλλων γράφει: Μπορεί να περνάει ζωή χαρισάμενη η πλουτοκρατία , όμως ο θάνατος δεν κάνει διακρίσεις. Εις τόπον χλοερόν η σε αποτεφρωτήρα ; >>. Επίσης η αυτή Εφημερίδα ΑΥΓΗ Πύργου της 22-3-2010, σελίδα 3, στη στήλη Αλληλογραφία, γράφει: << Οι θυσίες θα πιάσουν τόπο ( χλοερό και αναπαύσεως ; >>. Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι και τα δύο ως άνω σχόλια έχουν την επίδρασι της ευχής εις κεκοιμημένους.

20. Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών....

Το Σύμβολον της πίστεως αναγινώσκεται από τον Νονό μας την πρώτη ημέρα της χριστιανικής μας ζωής , την ημέρα δηλαδή της βαπτίσεώς μας. Αλλά και κάθε ημέρα, στις περισσότερες Ακολουθίες του εικοσιτετραώρου και φυσικά σε κάθε θεία Λειτουργία . Δια τούτο είναι γνωστόν στους περισσότερους χριστιανούς μας και ανάλογα ασφαλώς έχει επιδράσει στην ζωή και στους λόγους μας. Έτσι ο χρονογράφος της Εφημερίδος ΑΥΓΗ Πύργου της 15-3-2010, σελίδα 1η, δια να παρουσιάση την απώλεια των κεκτημένων δικαιωμάτων των εργατών, στην φράσι του Συμβόλου της πίστεως << Προσδοκώ ανάστασιν νεκρών >> ανταλλάσσει την λέξιν νεκρών με την λέξι κεκτημένων και γράφει: << Προσδοκώ ανάστασιν των κεκτημένων ; Ζωή σ’ ελόγου μας >>. 19  

21. Ιησούς Χριστός νικά και όλα τα κακά σκορπά.

Το παραπάνω είναι αυτοσχέδια προσευχή που πολλάκις χρησιμοποιείται από τον Λαόν μας και εκφράζει την βασική πίστι της Εκκλησίας μας. Στηρίζεται στην νίκη του Χριστού κατά του θανάτου, που είναι ο μόνος και μεγαλύτερος εχθρός του ανθρώπου, διο και ο Θεάνθρωπος καλείται Νικητής του θανάτου σε πλείστα - όσα τροπάρια της Λατρείας της Εκκλησίας μας.  Ασφαλώς στηρίζεται στους λόγους του Ιησού: << Εδόθη μοι πάσα εξουσία εν ουρανώ και επί γης >> ( Ματθαίου ΚΗ 18), και << εν τω κόσμω θλίψιν έξετε · αλλά θαρσείτε , εγώ νενίκηκα τον κόσμον >> ( Ιωάννου ΙΣΤ 33), ως και εις την τέλεσι υπό του Χριστού θαυμάτων εκδιώξεως δαιμόνων και θεραπειών διαφόρων ασθενειών των ανθρώπων. Ο Ευαγγελιστής Ματθαίος γράφει σχετικά: << Και περιήγεν ο Ιησούς τας πόλεις πάσας και τας κώμας διδάσκων εν ταις συναγωγαίς αυτών και κηρύσσων το Ευαγγέλιον της βασιλείας και θεραπεύων πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν εν τω λαώ >>( Ματθαίου Θ 35 ). 20 Επίσης το Ευχολόγιον της Εκκλησίας μας είναι πλήρες από ευχές που φανερώνουν την παντοδυναμία του Ιησού Χριστού στην θεραπεία πασών των ασθενειών του ανθρώπου και παντός κακού. Μνημονεύω ενδεικτικά μερικές από το Μικρόν Ευχολόγιον, 21 στις οποίες μεταξύ άλλων λέγεται: <<Δέσποτα παντοκράτωρ, ο ιώμενος πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν ....>> ( Ευχή εις λεχώ, μικρόν Ευχολόγιον , σελίδα 45). << Συντριβήτωσαν υπό την σημείωσιν του τιμίου Σταυρού σου πάσαι αι εναντίαι δυνάμεις .....>> ( ευχή επί του κατασφραγίσαι το ύδωρ του βαπτίσματος. Μικρόν Ευχολόγιον , σελίδα 73 ). <<Κύριε , ο εν τω ελέει και τοις οικτιρμοίς σου ιώμενος τα συντρίμματα των ψυχών και των σωμάτων ημών· αυτός Δέσποτα αγίασον και το Έλαιον τούτο, ώστε γενέσθαι τοις χριομένοις εξ αυτού εις θεραπείαν και απαλλαγήν παντός πάθους, νόσου σωματικής, μολυσμού σαρκός και πνεύματος και παντός κακού ....>>. Είναι από την πρώτη και παλαιοτέρα ευχή του Ευχελαίου. ( Μικρόν Ευχολόγιον, σελίδα 154).  Επίσης εις τον τρούλον η στο κέντρον του ταβανιού παντός Ορθοδόξου χριστιανικού Ναού ζωγραφίζεται ο Κύριος , ως παντοκράτωρ . Και με αυτή την ονομασία γνωρίζουν την εικόνα αυτή πάντες οι πιστοί. Έτσι στην Εφημερίδα ΑΥΓΗ Πύργου της 2-2-2010 , σελίδα 3, γράφεται: << 34 προτάσεις – σοκ του Δ.Ν.Τ. για την ελληνική οικονομία! Ιησούς Χριστός νικά και όλα τα κακά σκορπά ... και χρόνια σου Πολλά >>. 22 Το επαναλαμβάνει Η ΑΥΓΗ και στην στήλη ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ της 23-8-2010 και 20-9-2010 απευθυνομένη προς το ΣΔΟΕ.

22. Βοήθειά μας ο Άγιος.

 Είναι η συχνότατη ευχή που ανταλλάσσουν Κληρικοί και Λαϊκοί στην πανήγυρι κάποιου εορταζομένου αγίου στις ενορίες μας. Αυτήν την ευχή χρησιμοποιεί και ο σχολιαστής της Εφημερίδος ΑΥΓΗ Πύργου της 8-3-2010, σελίδα 3, στην στήλη ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ, γράφοντας: << ΙΩ. ΚΟΥΤΣΟΥΚΟ, βουλευτή. Και που στείλατε το μήνυμα « πρόεδρε, περνάμε τη κόκκινη γραμμή », τι έγινε ; Οι άλλοι περνάνε στα χαρακώματα , κλάφτα Χαράλαμπε. Βοήθειά μας ο Άγιος >>. Και στην Εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ Πύργου της 15-8-2010 , σελίδα 4, καταχωρίζεται δημοσίευμα με τον τίτλον: Βοήθα Παναγία μου.

ΜΕΡΟΣ B'

Η θέσις του δευτέρου τούτου Μέρους είναι, ότι προς το παρόν δεν χρειάζεται η μεταγλώττισις των κειμένων, ευχών και ύμνων, της θείας Λειτουργίας, των Μυστηρίων και των λοιπών Ακολουθιών της Ορθοδόξου Λατρείας μας, διότι ταύτα σήμερα γίνονται κατανοητά γλωσσικώς κατά το μεγαλύτερο μέρος τους και από τους περισσότερους εκκλησιαζομένους χριστιανούς.

1. Ειδικώτερα τούτο δεν είναι σήμερα αναγκαίον δια τους εξής λόγους:

Τι απέδειξεν Έρευνα σε Μαθητές –τριες Σχολείων της Ηλείας. Δια να φανή πόσον γίνονται κατανοητά από τους εκκλησιαζομένους χριστιανούς τα κείμενα της Ορθοδόξου Λατρείας μας, παρεκάλεσα Κληρικούς Θεολόγους Καθηγητάς Γυμνασίου και Λυκείου να πραγματοποιήσουν έρευνα στις τάξεις τους δια το πόσον οι μαθητές τους κατανοούν τα κείμενα της θείας Λειτουργίας. Συγκεκριμένα τους έδωκα να δώσουν στους Μαθητές/τριές τους τους εξής δύο ύμνους:

Πρώτον : << Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα, Τριάδα ομοούσιον και αχώριστον >>. 
Δεύτερον : << Άγιος, άγιος, άγιος Κύριος Σαβαώθ, πλήρης ο ουρανός και η γη της δόξης Σου. Ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου. Ωσαννά εν τοις υψίστοις>>. Έτσι οι Μαθητές/τριες εκλήθησαν να απαντήσουν στα εξής τρία ερωτήματα :

1. Ποιές και πόσες λέξεις κατανοείτε από τα παραπάνω κείμενα . Σημειώσατε δίπλα σε κάθε λέξι :
Κ ( = Κατανοητή , αν καταλαβαίνετε καλά το νόημά της )
Λ ( = Λίγο κατανοητή , αν καταλαβαίνετε περίπου το νόημά της )
Α ( = Ακατανόητη , αν δεν καταλαβαίνετε καθόλου το νόημα της).

2. Κατανοείτε συνολικά το νόημα του πρώτου ύμνου; Σημειώστε Κ. η Λ η Α.

3. Κατανοείτε συνολικά το νόημα του δευτέρου ύμνου ; Σημειώστε Κ. η Λ η Α.

Η Έρευνα επραγματοποιήθη τον Απρίλιον του 2010 από τους Θεολόγους Καθηγητάς Πρωτοπρεσβύτερον Θεόδωρον Χαμάλη σε 20 μαθητές/τριες ηλικίας 13-14 ετών της Β τάξεως Γυμνασίου του Πύργου και από τον Διάκονον Γεώργιον Σταθόπουλον στα Περιφερειακά Γυμνάσια Σαβαλίων και Χαβαρίου Αμαλιάδος και στο Εσπερινό Λύκειο Αμαλιάδος.

Α) Ιδού τα αποτελέσματα της έρευνας του π.Θεοδώρου Χαμάλη :
Ι. Δια τον πρώτον ύμνον :
   α. Κατανοητές, λίγο κατανοητές, ακατανόητες λέξεις του ύμνου: 77% Κατανοητές. 17% Λίγο κατανοητές. 6% Ακατανόητες.

β. Κατανοητό , λίγο κατανοητό , ακατανόητο το όλο νόημα του ύμνου: 75% Κατανοητό. 20% Λίγο κατανοητό. 5% Ακατανόητο

ΙΙ .Δια τον δεύτερον ύμνον:
 α. Κατανοητές, λίγο κατανοητές, ακατανόητες λέξεις του ύμνου: 77% Κατανοητές. 16% Λίγο κατανοητές. 10% Ακατανόητες.

β. Κατανοητό , λίγο κατανοητό , ακατανόητο το όλο νόημα του ύμνου: 45% Κατανοητό. 50% Λίγο κατανοητό. 5% Ακατανόητο. 23

Β . Ιδού τα αποτελέσματα της έρευνας του Διακόνου Γεωργίου Σταθοπούλου :
Γυμνάσιο Χαβαρίου - Τάξις Β - Μαθητές/τριες 13 
Ι. Δια τον πρώτον ύμνον :
α. Κατανοητές, λίγο κατανοητές, ακατανόητες λέξεις του ύμνου: 79,01% Κατανοητές. 2,47% Λίγο κατανοητές. 18,52 % Ακατανόητες.

ΙΙ. Δια τον δεύτερον ύμνον : 
Κατανοητές, λίγο κατανοητές, ακατανόητες λέξεις του ύμνου: 79,87% Κατανοητές. 6,60% Λίγο κατανοητές. 13,53% Ακατανόητες.

ΙΙΙ.Κατανοητό, λίγο κατανοητό, ακατανόητο το όλο νόημα και των δύο ύμνων :
75,81 % Κατανοητό. 6,49% Λίγο κατανοητό. 17,7 % Ακατανόητο.

Γυμνάσιο Σαβαλίων - Τάξις Γ - Μαθητές/τριες 10.
Ι. Δια τον πρώτον ύμνον :
α. Κατανοητές, λίγο κατανοητές, ακατανόητες λέξεις του ύμνου: 87,16% Κατανοητές. 5,71% Λίγο κατανοητές. 7,14 % Ακατανόητες.

ΙΙ. Δια τον δεύτερον ύμνον : 
64,25% Κατανοητές. 19,69% Λίγο κατανοητές. 16,06% Ακατανόητες.

ΙΙΙ.Κατανοητό, λίγο κατανοητό, ακατανόητο, το όλο νόημα και των δύο ύμνων :
70,93 % Κατανοητό. 15,12% Λίγο κατανοητό. 13,95 % Ακατανόητο.

Εσπερινό Λύκειο Αμαλιάδος - Τάξις Α - Μαθητές/τριες 11 
Ι. Δια τον πρώτον ύμνον :
83,12% Κατανοητές. 7,79% Λίγο κατανοητές. 9,09 % Ακατανόητες.

ΙΙ. Δια τον δεύτερον ύμνον : 
44,98% Κατανοητές. 11,00% Λίγο κατανοητές. 44,02% Ακατανόητες.

ΙΙΙ.Κατανοητό, λίγο κατανοητό, ακατανόητο το όλο νόημα και των δύο ύμνων :
49,83 % Κατανοητό. 10,38% Λίγο κατανοητό. 39,79 % Ακατανόητο.

Εσπερινό Λύκειο Αμαλιάδος - Τάξις Β - Μαθητές/τριες 8 
Ι. Δια τον πρώτον ύμνον :
69,64 % Κατανοητό. 3,5% Λίγο κατανοητό. 26,00 % Ακατανόητο.

ΙΙ. Δια τον δεύτερον ύμνον : 
35,95% Κατανοητές. 17,65% Λίγο κατανοητές. 46,41% Ακατανόητες.

ΙΙΙ.Κατανοητό, λίγο κατανοητό, ακατανόητο το όλο νόημα και των δύο ύμνων :
44,98 % Κατανοητό. 13,88% Λίγο κατανοητό. 41,15 % Ακατανόητο.

Συμπέρασμα της έρευνας: Με δεδομένα τα παραπάνω στοιχεία, ότι δηλαδή οι Μαθητές-τριες Γυμνασίου κατανοούν τα κείμενα της Λατρείας σε ποσοστό πλέον του 80 % (πλήρως ή λιγότερο), και ως εκ τούτου, κατά λογικό συμπέρασμα, αυτά θα γίνωνται πολύ περισσότερον κατανοητά από τους Μαθητές-τριες του Λυκείου, αφού ασκούνται επί πλέον άλλα τρία χρόνια στην εκμάθησι της Ελληνικής γλώσσης,
β. Με δεδομένον ότι στην Πατρίδα μας η υποχρεωτική εκπαίδευσις είναι εννεατής, λογικόν είναι να δεχθούμε ότι και οι ενήλικες Έλληνες Πολίτες θα κατανοούν τουλάχιστον στο ίδιο ποσοστό με τους Μαθητές του Γυμνασίου τα κείμενα της Λατρείας μας, Και
 γ. Με δεδομένον ότι σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος ένα μεγάλο ποσοστό των Ελλήνων Πολιτών (12,5%) έχουν πανεπιστημιακή μόρφωσι και ότι οι Έλληνες κατά μεγάλο ποσοστό εκκλησιάζονται τακτικά και επομένως συχνά ακούουν τους ύμνους και έτσι φυσικόν είναι ευκολώτερα να τους κατανοούν, συμπεραίνεται ότι: Δεν είναι αναγκαία σήμερα η μεταγλώττισις των κειμένων της Ορθοδόξου Λατρείας μας.

 2. Θύρα 13.

 Ότι δεν είναι ακόμη καιρός να μεταγλωττίσουμε τα κείμενα της Λατρείας μας, υποστηρίζει και το εξής πολύ χαρακτηριστικό γεγονός· Όλοι μας στις καθημερινές μας συνομιλίες και στα περισσότερα γραπτά μας τις θύρες των σπιτιών μας ονομάζουμε πόρτες. Όμως οι νεαροί φίλαθλοι της ποδοσφαιρικής ομάδος ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ Αθηνών την ονομάζουν και την γράφουν σ’όλους τους τοίχους της Ηλείας – πιστεύω και αλλού - Θύρα 13. Σας παραθέτω ένα τέτοιο δείγμα από τοίχο της Πόλεως Πύργου:

Αλλά και οι νέοι άλλης Ομάδος, του ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥ Πειραιώς, έχουν δώσει στον Σύλλογό τους την ονομασία Θύρα 7. Σας παραθέτω και ένα τέτοιο δείγμα, που ήταν αναρτημένο στα Γραφεία του Συλλόγου τους στην Αμαλιάδα, και τα οποία οπαδοί, άλλης ομάδος προφανώς, επυρπόλησαν προ ημερών: 24

Εάν οι νεαροί ποδοσφαιρισταί ονομάζουν τους Συλλόγους τους << Θύρα 13>> ή <<Θύρα 7 >> και ΟΧΙ πόρτα 13 η πόρτα 7, δεν κατανοώ γιατί εμείς πρέπει να μεταγλωττίσουμε τον λειτουργικόν λόγον << Τας θύρας, τας θύρας , εν σοφία πρόσχωμεν>> σε: << Τις πόρτες , τις πόρτες ας προσέξουμε >>. Εμείς , δια τους τακτικώς εκκλησιαζομένους ομιλώ, που ακούομε τους ύμνους , τις ευχές και τα αγιογραφικά αναγνώσματα από βρέφη όλα τα χρόνια της ζωής μας και σχεδόν πάντα τα ίδια, 25 γιατί θα τα αλλάξουμε ; Εμείς, εκ των οποίων πολλοί ολιγογράμματοι η και αγράμματοι Χριστιανοί, γνωρίζουμε τους ύμνους από στήθους - σπάνια εκκλησιαζόμενος Χριστιανός να μη γνωρίζη τους ύμνους: << Ταις πρεσβείαις της Θεοτόκου, Σώτερ, σώσον ημάς >> ή το << άγιος ο Θεός , άγιος ισχυρός άγιος αθάνατος , ελέησον ημάς>> ή το << Πάτερ ημών . . .>>, - γιατί πρέπει να παύσουμε να τους μαθαίνουμε και να μη προσευχόμεθα με αυτούς; Άλλωστε είναι γνωστόν, ότι οι νέοι μας πολλάκις ακούουν ξενόγλωσσα τραγούδια, που δεν κατανοούν το νόημά τους και παρά ταύτα ενθουσιάζονται από αυτά. Επομένως άλλοι είναι οι λόγοι που οι νέοι μας δεν έρχονται στην Εκκλησία και όχι το δήθεν ακατανόητο των κειμένων της Λατρείας μας. 26  Ας σημειωθή ότι άλλοι νέοι και γονείς τους ζητούν η θεία Λειτουργία την Κυριακή να αρχίζη όχι τόσο πρωί (7 η ώρα ) αλλά αργότερα, διότι τα παιδιά το Σάββατο βράδυ διασκεδάζουν (! ) και δεν μπορούν να ξυπνήσουν πρωί . Όμως υπό αυτάς τας προϋποθέσεις οι νέοι μας, και αν πάνε στην Εκκλησία, δεν πρόκειται να κατανοήσουν ούτε τα πολύ απλά.

3. Το ειδικό νόημα μερικών λειτουργικών λέξεων.

Όλοι μας γνωρίζουμε ότι κάποιες λέξεις έχουν ένα ειδικό νόημα, το οποίον, όταν οι λέξεις μεταφρασθούν η μεταγλωττισθούν, δεν μπορούν να κρατήσουν. Γι' αυτό και πολλοί μεταφραστές δεν τις μετέφρασαν, αλλά τις μετέφεραν στην ξένη γλώσσα αυτούσιες, δηλαδή με το άκουσμα της γλώσσης στην οποίαν αυτή ανήκει, με τους χαρακτήρες βέβαια και τις ιδιομορφίες της γλώσσης που μεταφέρεται. Τέτοιες ελληνικές λέξεις χρησιμοποιούνται σήμερα παγκοσμίως από όλες τις επιστήμες: Ιατρική , Αστροφυσική , Γεωμετρία, Ιστορία, Φιλοσοφία κ.λ.π. Το ίδιο και στην Θρησκεία και στην Λατρεία. Εμείς μεν εκρατήσαμε εκ της εβραϊκής πίστεως και λατρείας τις λέξεις: Σαβαώθ, Ωσαννά, Αμήν, Αλληλούϊα, οι δε μη Έλληνες τις ελληνικές λέξεις: Θεός, Χριστός, Ευαγγέλιον, Ευαγγελιστής, Λειτουργία, ύμνος, υμνολογία, Τριώδιον, Πεντηκοστάριον, κ.λ.π. Όμως τούτο ούτε εμάς δυσκολεύει στην κατανόησι του νοήματός των ούτε και τους ξένους οι ελληνικές λέξεις. Βεβαίως πάντοτε με τις αναγκαίες εξηγήσεις, οι οποίες είναι απαραίτητες και δια κάθε λέξι και όρο της Λατρείας μας. Όπως επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι ο μεταφραστής η ο μεταγλωττιστής, μεταφράζοντας η μεταγλωττίζοντας ένα κείμενο, μεταφέρει σ’ αυτό πολλούς ιδιωματισμούς της αρχικής γλώσσης του κειμένου, οπότε δια την κατανόησί του χρειάζεται πάντοτε ιδιαιτέρα ερμηνεία, όπως η φράσις << τη μια των Σαββάτων >> του Ευαγγελίου, που υπήρχε στο κείμενο που έδωκε ο π. Θεόδωρος Χαμάλης στους Μαθητάς του και την οποίαν δεν μπορούσαν να κατανοήσουν. 27

4. Η Βυζαντινή μας μουσική.

Δεν πρέπει να γίνη η μεταγλώττισις των κειμένων και των ύμνων της Λατρείας μας, διότι οι ύμνοι έχουν συνδεθεί με την Βυζαντινή μας μουσική. Ως είναι γνωστόν οι μεγάλοι εκκλησιαστικοί υμνογράφοι στα ποιήματά τους έδωκαν και την Μουσικήν. Επομένως μεταγλωττίζοντας τα κείμενα, πρέπει να αλλάξουμε και αυτήν. Τούτο όμως είναι πολλαπλώς δύσκολον και πιστεύω ακατόρθωτο. Δια τούτο εις τα μεταγλωττισμένα κείμενα της θείας Λειτουργίας, που χρησιμοποιούνται στην Ιεράν Μητρόπολι Νικοπόλεως και Πρεβέζης, πάντες οι ύμνοι παραμένουν αμεταγλώττιστοι. Τούτο όμως αυτοαναιρεί τον λόγον της ανάγκης της μεταγλωττίσεως. Διότι οι ύμνοι είναι αυτοί που ακούονται και συμψάλλονται κάποτε από τον Λαόν και αυτοί είναι το πρόβλημα· Οι ευχές αναγινώσκονται από τον ιερέα λειτουργόν συνήθως μυστικώς η χαμηλοφώνως, αν θέλετε και επομένως ολίγον η ελάχιστα δυσκολεύει τους πιστούς. Βεβαίως άλλο είναι το πρόβλημα της κατανοήσεως των ευχών υπό των ιερέων. Τούτο δε λύεται ορθότερα και καλύτερα όχι δια της μεταγλωττίσεως των ευχών , αλλά δια της καταρτίσεως των ιερέων. Και ευτυχώς στις ημέρες μας έχει κατά πολύ βελτιωθή το μορφωτικό επίπεδο των Εφημερίων μας και συνεχώς βελτιώνεται , αλλά και περαιτέρω είναι δυνατόν να βελτιωθή δια της διαρκούς λειτουργικής μετεκπαιδεύσεως αυτών, πράγμα που εν μέρει γίνεται σήμερα από την Ιεράν Σύνοδον και τας Μητροπόλεις. 28

5. Η κατανόησις ενός σύγχρονου κειμένου.

Είναι γνωστόν ότι ένα οποιοδήποτε κείμενο γραμμένο στην νεοελληνική γλώσσα (ποιητικό ή πεζό ), όπως του Σολωμού, του Παλαμά, του Παπαδιαμάντη, του Καρκαβίτσα, κ.λ.π., γλωσσικώς θα έχη κάποιες λέξεις η όρους , που θα είναι άγνωστες εις τον αναγνώστην. Επίσης είναι δυνατόν να έχη και κάποιες συντακτικές η και γραμματικές ανωμαλίες , λόγω του ποιητικού του μέτρου, οι οποίες δυσκολεύουν την κατανόησί του με την πρώτη ανάγνωσι. Όμως δεν το μεταγλωττίζουμε, δια να κατανοήσουμε το νόημά του. Διότι τότε , Αλλοίμονον! , δεν θα είχαμε κανένα από τα κείμενα των σπουδαίων συγγραφέων δια να τα μελετήσουμε στο πρωτότυπό τους. Αλλά τι κάνουμε; Το υπομνηματίζουμε, εξηγούμε τις άγνωστες λέξεις και τους όρους ή και τα βαθύτερα νοήματα αυτού, το διαβάζουμε πολλές φορές και τότε το κατανοούμε. Τό ίδιο πρέπει να κάνουμε και δια τα κείμενα της Λατρείας μας, ύμνους και ευχές. Διότι, ως ανωτέρω είπαμε, αυτά δεν είναι μεν γλωσσικώς ξένα και εντελώς ακατανόητα από τους εκκλησιαζομένους Χριστιανούς, όμως δια να τα κατανοήσουμε χρειάζεται να τα μελετήσουμε ιδιαίτερα. Πρέπει να κάνη ο καθένας στο σπίτι του ειδική προπαρασκευή και μελέτη των κειμένων της Λατρείας μας από τα κυκλοφορούντα προς τούτο πολλά σχετικά βοηθήματα η να γίνωνται ειδικά μαθήματα σε Ενοριακές συγκεντρώσεις από εξειδικευμένους εισηγητάς, Κληρικούς και Λαϊκούς , ώστε με την κατάλληλη ιστορική, θεολογική και γλωσσική προετοιμασία να μπορούν οι πιστοί καλύτερα να τα κατανοούν και εναργέστερα να συμμετέχουν στη Λατρεία μας. 29

Δεν πρέπει να λησμονούμε ακόμη, ότι, όταν οι άγιοι Πατέρες και Υμνωδοί συνέθεταν τις ευχές της θείας Λειτουργίας και τους ύμνους της Λατρείας μας, δεν ομιλούσαν προφορικά την ίδια γλώσσα, αλλά πιο απλή. Όμως δεν έγραψαν στην απλή γλώσσα του Λαού τα λειτουργικά τους κείμενα, αλλά στην καλύτερη δυνατή γλώσσα. Γιατί, όπως, όταν θέλουμε να αφιερώσουμε κάτι στον Θεό, του αφιερώνουμε το καλύτερο από αυτά που έχουμε, έτσι και τις προσευχές μας και τους ύμνους μας προς αυτόν· Ήθελαν να τους γράψουν στην καλύτερη γλώσσα που είχαν και ήξεραν. Τούτο άλλωστε είναι σύνηθες φαινόμενο στην ζωή και επικοινωνία των ανθρώπων. Συνήθως άλλη είναι η γλώσσα του προφορικού και άλλη του γραπτού λόγου. Άλλη η γλώσσα του Σχολείου και άλλη του καφενείου ή της αγοράς. Υπάρχει και η αργκό γλώσσα. Αυτήν θα χρησιμοποιήσουμε στην Λατρείαν μας; 30 Άλλωστε η Εκκλησία μας με την διδασκαλία και τα κείμενά της θέλει και προσπαθή να ανεβάζη και όχι να κατεβάζη την πνευματική στάθμη των Μελών της· Θέλει να θεοποιήση τον άνθρωπον και όχι να τον κοσμικοποιήση. 31 Δια τούτο και συνιστά σ’ αυτά συνεχή δράσι και αγώνα. Την μείζονα και όχι την ελάσσονα προσπάθεια θέλει να καταβάλουν τα Μέλη της· Ψηλά και όλο ποιό ψηλά να ανεβαίνουν: <<. . . Τα άνω ζητείτε, ου ο Χριστός εστιν εν δεξιά του Θεού καθήμενος, τα άνω φρονείτε, μη τα επί της γης >> (Κολασσαείς Γ 1-2), μας παροτρύνει ο Απόστολος Παύλος. Εκεί ψηλά στον θρόνον του Θεού θέλει η Εκκλησία μας να ανεβούμε και εμείς με τον εκκλησιασμό μας και μαζί με τον Προφήτη Ησαία και τους Αγγέλους και πάντας τους αγίους και την Θεοτόκον να υμνούμε τον Κύριον.

6. Άλλοι παράγοντες κατανοήσεως των κειμένων της Λατρείας μας.

 Ενταύθα θέλω να επισημάνω κάποια ακόμη γεγονότα που επηρεάζουν την κατανόησι των κειμένων της Ορθοδόξου Λατρείας και τα οποία δεν μπορεί να αγνοεί, όποιος ασχολείται με το θέμα της ανάγκης μεταγλωττίσεως ή μη των κειμένων αυτής.

α. Η κατανόησις των κειμένων της Ορθοδόξου Λατρείας μας είναι ανάλογη με το αν ο χριστιανός εκκλησιάζεται τακτικά η όχι· Αν έχει σχέσι αυτός και η οικογένειά του με την Εκκλησία· Αν με τον εκκλησιασμό του ενδιαφέρεται να επικοινωνήση με τον Θεόν ή αν εκκλησιάζεται από συνήθεια ή κοινωνικούς και άλλους λόγους· Αν τον ενδιαφέρη η χριστιανική διδασκαλία του Ευγγελίου του Χριστού και αν ζει σύμφωνα με αυτή. Αν ενδιαφέρεται δια την ιστορία της Εκκλησίας μας, τις εορτές και τους αγίους της και αν ασχολήται κατ’ ιδίαν με αυτά, ώστε να έχη προσλαμβάνουσες παραστάσεις. Γιατί αλλιώς είναι φυσικό να του φαίνωνται τα κείμενα της Λατρείας μας ξένα και ακατανόητα.

β. Ότι η κατανόησις των κειμένων της Λατρείας μας είνα ανάλογη του καθόλου μορφωτικού επιπέδου ( προσωπικού, οικογενειακού , πολιτιστικού , κοινωνικού κ.λ.π.) του εκκλησιαζομένου, εξαρτάται δε κατά πολύ και επίσης από το πόσον οι λειτουργοί και οι ιεροψάλται κατανοούν τα αναγινωσκόμενα και ψαλλόμενα και τα αποδίδουν προσευχόμενοι ή ψάλλοντες ανάλογα, ώστε να δύνανται και οι συμμετέχοντες να τα ακούουν ευκρινέστερα και να τα κατανοούν καλύτερα. Εκ των ανωτέρω και εκ του γεγονότος ότι οι περισσότεροι των εκκλησιαζομένων χριστιανών κατανοούν τα Λειτουργικά κείμενα στο μεγαλύτερο μέρος τους, συμπεραίνεται ότι δεν χρειάζεται σήμερα η μεταγλώττισις των κειμένων της Ορθοδόξου Λατρεία μας, αλλά ανάγκη πάσα Ποιμαίνουσα Εκκλησία και Ποιμένες να δείξουμε μεγαλύτερο ενδιαφέρον δια την κατήχησι , την πνευματική καλλιέργεια και την ανύψωσι του καθόλου μορφωτικού επιπέδου των χριστιανών μας. Λατρευτική ζωή και παράδοσι 15 και πλέον αιώνων δεν πρέπει , προς το παρόν τουλάχιστον να την αλλάξουμε. Τα κείμενα που θαυμάζει ολόκληρος ο πολιτισμένος κόσμος και που τα έχουν σε υπόληψι ακόμη και οι Καθολικοί και οι Προτεστάνται , ας μη τα μεταγλωττίσουμε. Όταν θέλουμε να ανεβούμε στην κορυφή ενός υψηλού καλλιτεχνήματος , δεν το γκρεμίζουμε, αλλά κατασκευάζουμε σκάλα και αναβαίνουμε εκεί. Γιατί το γκρέμισμα ενός οικοδομήματος είναι εύκολο· Το κτίσιμο είναι το δύσκολο. Και εν προκειμένω πιστεύω , ότι δεν πρέπει να οδηγηθούμε πρόχειρα και αμελέτητα στις εύκολες λύσεις της μεταγλωττίσεως των κειμένων της Λατρείας μας. Το ορθόν είναι να ανεβούμε όλοι εμείς, Κλήρος και Λαός, στο ύψος της θείας Λατρείας μας και όχι να κατεβάσουμε αυτήν σ’ εμάς. Ο Θεάνθρωπος προ του Πάθους του έλεγε προς τους Μαθητάς Του: << Εάν υψωθώ ( = αναστηθώ ) εκ της γης, πάντας ελκύσω προς εμαυτόν >> ( Ιωάννου ΙΒ 32). Και ο Κύριος ανέστη, ετοίμασε δια όλους μας ειδικούς τόπους και σκηνάς (Ιωάννου ΙΔ 1-3) και θέλει όλους τους ανθρώπους να τους έχει μαζί του τώρα και στην αιώνια Βασιλεία Του.

7. Ποία γλώσσα θα μιλούσε σήμερα ο Χριστός;

Υπάρχουν κάποιοι, οι οποίοι παρά πάντα τα ανωτέρω, δια να στηρίξουν την άποψί τους περί της δήθεν ανάγκης απλουστεύσεως της γλώσσης της Λατρείας μας, ερωτούν: Αν σήμερα ήρχετο ο Χριστός σε ποιά γλώσσα θα ομιλούσε ; Καίτοι το ερώτημα αφορά σε διαφορετικό θέμα από το συζητούμενο, αφού άλλο θέμα είναι η γλώσσα της Λατρείας και άλλο θέμα η γλώσσα της συνομιλίας, της διδασκαλίας κ.λ.π., η απάντησις στο ερώτημα είναι απλή και αναντίλεκτη· Θα μιλούσε ασφαλώς στην γλώσσα μας. Γι' αυτό και κατά την ημέραν της Πεντηκοστής <<... Ιουδαίοι, άνδρες ευλαβείς από παντός έθνους των υπό τον ουρανόν ήκουον εις έκαστος τη ιδία διαλέκτω ... Πάρθοι και Μήδοι και Ελαμίται και οι κατοικούντες την Μεσοποταμίαν,Ιουδαίαν τε και Καππαδοκίαν, Πόντον και την Ασίαν, Φρυγίαν τε και Παμφυλίαν, Αίγυπτον και τα μέρη της Λιβύης της κατά Κυρήνην και οι επιδημούντες Ρωμαίοι, Ιουδαίοί τε και προσήλυτοι, Κρήτες και Άραβες, ακούομεν λαλούντων αυτών ταις ημετέραις γλώσσαις τα μεγαλεία του Θεού ... >> ( Πράξεις Β 9-13 ). Όμως δεν πρέπει να λησμονούμε, ότι δια να καταλάβη κάποιος όσα ακούει, δεν αρκεί μόνον να καταλαβαίνη τι ακούει, αλλά χρειάζεται κυρίως να έχη και την διάθεσι να ακούση· Να έχη την ανάλογη ψυχοσωματική προετοιμασία και την πρέπουσα παιδεία, διότι άλλως ομιλούμε << εις ώτα μη ακουόντων >>. Δια τούτο θέλω ιδιαίτερα να υπογραμμίσω στο παραπάνω μνημονευθέν κείμενο των Πράξεων την φράσιν << ήσαν άνδρες ευλαβείς >>. Γιατί αυτοί μόνον κατάλαβαν όσα ήκουσαν από τον Απόστολον Πέτρον. Οι άλλοι όχι μόνον δεν καταλάβαιναν , αλλά και εχλεύαζαν τους Αποστόλους γι' αυτά που έλεγαν και τους ενόμισαν μεθυσμένους. Εκ τούτου δε να τονίσω, ότι και στην Ορθόδοξη λατρεία, δια να κατανοή κανείς τα εν αυτή λεγόμενα και πραττόμενα, πρέπει πρώτον να συμμετέχη με διάθεσι ευλαβείας , μαθητείας και πλήρους συμμετοχής. Και βεβαίως να έχη κάποιον ερμηνευτή. Άλλως ούτε να καταλάβη ούτε να ωφεληθή μπορεί από την συμμετοχή. Δια την καλύτερη κατανόησι των παραπάνω θέλω να υπενθυμίσω τα εξής αγιογραφικά γεγονότα:

Πρώτον · Το γεγονός της περιπατήσεως του Ιησού επί της θαλάσσης. Ως είναι γνωστόν μετά τον χορτασμό των πεντακισχιλίων στην έρημο, ο Ιησούς είπε στους Μαθητάς του να μπουν στο πλοίο τους και να περάσουν απέναντι στη Καπερναούμ. Ο ίδιος έμεινε « κατ’ ιδίαν προσεύξασθαι ». Όμως η θάλασσα σήκωσε κύματα και το « πλοίον ήδη μέσον της θαλάσσης ην βασανιζόμενον υπό των κυμάτων». Τότε έρχεται ο Ιησούς κοντά τους « περιπατών επί της θαλάσσης». Προσέξτε την συνέχεια, διότι είναι πολύ χαρακτηριστική και λίαν διαφωτιστική του θέματός μας. Την περιγράφει ο ιερός Ευαγγελιστής Ματθαίος από την προσωπική του πείρα: « Ιδόντες αυτόν οι Μαθηταί επί την θάλασσαν περιπατούντα εταράχθησαν λέγοντες ότι φάντασμά εστι, και από του φόβου έκραξαν. Ευθέως δε ελάλησεν αυτοίς ο Ιησούς λέγων: Θαρσείτε , εγώ ειμι · μη φοβείσθε · Αποκριθείς δε ο Πέτρος είπε: Κύριε, ει συ ει , κέλευσόν με προς σε ελθείν επί τα ύδατα. Ο δε είπεν, ελθέ. Και καταβάς από του πλοίου ο Πέτρος περιεπάτησεν επί των υδάτων ελθείν προς τον Ιησούν. Βλέπων δε τον άνεμον ισχυρόν εφοβήθη, και αρξάμενος καταποντίζεσθαι έκραξε λέγων: Κύριε σώσον με ... ». 32 Εκ του περιστατικού τούτου ιδού ποία σημεία βοηθούν το θέμα μας: α) Οι Μαθηταί γνωρίζουν πολύ καλά το πρόσωπο του Ιησού . Όμως ο φόβος που έχουν από τον κίνδυνο του θανάτου δεν τους επιτρέπει να τον αναγνωρίσουν και τον θεωρούν « φάντασμα». β) Ο Ιησούς τους ομιλεί και τους διαβεβαιώνει ότι είναι ο δάσκαλός τους, « εγώ ειμί » τους λέγει . Όμως οι Μαθηταί, που γνωρίζουν πολύ καλά και την φωνή του, αμφιβάλλουν. Γιατί το ακατάλληλο κλίμα του περιβάλλοντος της τρικυμίας και του φόβου τους, δεν τους επιτρέπει να αναγνωρίσουν την φωνήν του Διδασκάλου τους. γ) Όταν ο Κύριος δίνει στον Πέτρο πειστήρια ότι αυτός είναι και του δίνει εντολή να περιπατήση στα κύματα και ο Πέτρος όντως αρχίζει να περιπατή, το άσχημο περιβάλλον , ο ισχυρός άνεμος και ο φόβος του, πάλι του δημιούργησαν ολιγοπιστία και άρχισε να καταποντίζεται.

Ώστε δια να επικοινωνήση ο άνθρωπος με τον αληθινόν Θεόν,τον Σαρκωθέντα Θεάνθρωπον Κύριον, να τον συναντήση και να μείνη κοντά του , δεν χρειάζεται μόνον να ξέρη ποιός είναι, αλλά και οι κατάλληλες εσωτερικές καταστάσεις και προϋποθέσεις του προσερχομένου.

Δεύτερον · Ο ευνούχος της Κανδάκης. Ως είναι γνωστόν ευρίσκει αυτόν ο Απόστολος Φίλιππος στο άρμά του, πορευόμενον εις Ιεροσόλυμα και αναγινώσκοντα τον Προφήτη Ησαία. Ήτο φαίνεται προσήλυτος στον Ιουδαϊσμόν. Τον ερωτά ο Φίλιππος· << Άρά γε γινώσκεις α αναγινώσκεις ; >> Και ο Αιθίοψ · << Πως γαρ αν δυναίμην , εάν μη τις οδηγήση με ; ... Ανοίξας δε ο Φίλιππος το στόμα αυτού και αρξάμενος από της γραφής ταύτης ευηγγελίσατο αυτώ τον Ιησούν...>>. Τότε επίστευσε και εζήτησε να βαπτισθή. 33 Το ίδιο πρέπει να συμβή και με ημάς στην Λατρεία μας.Κάποιος πρέπει να μας εξηγή και εμείς να έχουμε την διάθεσι της μαθήσεως.

Τρίτον · Το περιστατικόν των δύο μαθητών του Χριστού , των πορευομένων την ημέραν της Αναστάσεως εις Εμμαούς. 34 Αυτοί, ενώ έζησαν όλα τα γεγονότα της ζωής του Ιησού Χριστού και έμαθαν τα περί της Αναστάσεως αυτού , δεν ηδυνήθησαν να κατανοήσουν αυτά. Γιαυτό και έφυγαν από τα Ιεροσόλυμα σκυθρωποί. Και εχρειάσθη να εμφανισθή ο Αναστάς Κύριος << εν ετέρα μορφή >> , να τους εξηγήση τας Γραφάς , να τους ζεστάνη τις καρδιές , να τους ευλογήση και να τους διανείμη τον άρτον του Δείπνου τους και τότε μόνον << διηνήχθησαν οι οφθαλμοί και επέγνωσαν αυτόν >>.

Εκ των παραπάνω γίνεται κατανοητόν, ότι η συμμετοχή μας στην θεία Λατρεία έχει σκοπό την συνάντησι του ανθρώπου με τον Θεόν. Επομένως δια να πραγματοποιηθή τούτο, δεν χρειάζεται μόνον προσέλευσις στην θεία Λειτουργία, αλλά και κατάλληλος προπαρασκευή. Χρειάζεται συναίσθησις του μεγαλείου του Θεού και της ιδικής του μικρότητος και αμαρτωλότητος· Αίσθησις της υψίστης αγάπης του Θεού στον αμαρτωλόν άνθρωπον και δημιουργία διαθέσεως μετανοίας και καθάρσεως, όπως συνέβη με τον Προφήτην Ησαίαν, όταν ευρέθη ενώπιον του θρόνου του Θεού (Ησαίου ΣΤ 1 -7). Γιατί μόνον τότε ο άνθρωπος μπορεί να πλησιάση τον Θεό και να μείνει κοντά Του θεούμενος κατά χάριν, δοξάζοντας και υμνολογώντάς Τον. Με άλλα λόγια η συμμετοχή μας στην θεία Λειτουργία σκοπόν έχει τελικά την κατάλληλη προπαρασκευή μας, ώστε να μετάσχουμε της θείας κοινωνίας. 35  Τότε όμως μπορούμε να κατανοήσουμε το νόημα, τον σκοπό και το μεγαλείο της Ορθοδόξου Λατρείας μας.

Ερωτώ· Οι χριστιανοί που εκκλησιάζονται σήμερα, συμμετέχουν στην θεία κοινωνία; Ασφαλώς ΟΧΙ. Μήπως η μη κατανόησις ολίγων λέξεων της θείας Λειτουργίας είναι αυτό που τους εμποδίζει; Επίσης ΟΧΙ. Τότε, μήπως συμβαίνει αυτό που στην συνέχεια αναφέρει ο Προφήτης Ησαίας στο παραπάνω όραμά του; Γράφει σχετικά· << Πορεύθητι και ειπόν τω λαώ τούτω· ακοή ακούσετε και ου μη συνήτε και βλέποντες βλέψετε και ου μη ίδητε · επαχύνθη γαρ η καρδία του λαού τούτου και τοις ωσίν αυτών βαρέως ήκουσαν και τους οφθαλμούς αυτών εκάμμυσαν μήποτε ίδωσι τοις οφθαλμοίς και τοις ωσίν ακούσωσι και τη καρδία συνώσι και επιστρέψωσι και ιάσομαι αυτούς ( Ησαία ΣΤ 9-10 ).

Επίσης είναι γνωστόν, ότι πολλοί χριστιανοί μας συμμετέχουν στα μυστήρια του γάμου και της βαπτίσεως δια κοινωνικούς κυρίως λόγους. Γι' αυτό και συνήθως έρχονται άπρεπα ενδεδυμένοι, είναι απρόσεκτοι και θορυβούν· Στους γάμους δε δημιουργούν και απρέπειες. Άραγε η μη κατανόησις των ευχών και των τελουμένων στα Μυστήρια είναι η μόνη αιτία των φαινομένων τούτων ; Ασφαλώς ΟΧΙ. Διότι ο ιερός Χρυσόστομος στις ομιλίες του αναφέρει πλείστα όσα τέτοια περιστατικά ακαταστασίας των χριστιανών της εποχής του, καίτοι κατανοούσαν την λειτουργική γλώσσα. Δια τούτο στον εαυτόν μας κυρίως πρέπει να βρούμε τα αίτια της μη κατανοήσεως των κειμένων της θείας Λατρείας.

Τέλος θα ερωτήσω· Εις τον Κύριον, που μίλησε στην γλώσσα των ανθρώπων της εποχής του, πόσοι από τους ακροατές του τον κατάλαβαν και τον επίστευσαν; Ουσιαστικά ούτε οι Μαθηταί του. 36 Γιατί ; Γιατί δεν είχαν ζήσει την Ανάστασίν Του και κυρίως γιατί δεν είχαν λάβει τον φωτισμόν του Παναγίου Πνεύματος. Όταν αυτά έζησαν, τότε κατεννόησαν τας Γραφάς και τα υπ’ αυτού λεχθέντα. Άλλωστε ο ίδιος ο Κύριος το είχε προμηνύσει και υποσχεθή στους Μαθητές του κατά τον Μυστικόν Δείπνον: « Ταύτα λελάληκα υμίν παρ’ υμίν μένων· ο δε παράκλητος, το Πνεύμα το Άγιον ο πέμψει ο πατήρ εν τω ονόματί μου , εκείνος υμάς διδάξει και υπομνήσει υμάς πάντα α είπον υμίν » ( Ιωάννου ΙΔ 25-26) . Και εν συνεχεία· « Έτι πολλά έχω λέγειν υμίν, αλλ’ ου δύνασθε βαστάζειν άρτι. όταν δε έλθη εκείνος, το Πνεύμα της αληθείας, οδηγήσει υμάς εις πάσαν την αλήθειαν » ( Ιωάννου ΙΣΤ 12-13). Δια τούτο πιστεύω, ότι το μεγάλο ποιμαντικό πρόβλημα της Εκκλησίας μας σήμερα δεν είναι η απλούστευσις της λειτουργικής της γλώσσης, αλλά η αναθέρμανσις της πίστεως και των καρδιών Κληρικών και Λαϊκών και η έλλειψις συνεπούς χριστιανικής ζωής. Όταν αυτά προηγηθούν, τότε, αν υπάρξη πρόβλημα απλουστεύσεως της γλώσσης της Λατρείας, θα αντιμετωπίση ασφαλώς και αυτό η Εκκλησία μας. Διότι και η Παπική Εκκλησία άλλαξε την λειτουργική της γλώσσα, αλλά οι Εκκλησίες της άδειασαν και η ίδια εγέμισε σκάνδαλα.

Και ακόμη· Συνήθως εκείνοι που ζητούν αλλαγές στην Εκκλησία μας, είναι αυτοί που δεν είναι ζωντανοί χριστιανοί και δεν εκκλησιάζονται. Πιστεύω δε ότι μερικοί εξ αυτών ζητούν την απλούστευσι της λειτουργικής γλώσσης δια να δικαιολογούν την ασυνέπειά τους στην χριστιανική τους ζωή. Ζητούν τούτο και κάποιοι άλλοι ακόμη, οι αυτοαποκαλούμενοι << προοδευτικοί>> και <<φωτισμένοι>>, οι οποίοι δεν ενδιαφέρονται δια την ιδική τους κάθαρσι και την εν Χριστώ σωτηρία, αλλά δια την λύτρωσι των άλλων από τον δήθεν μεσαίωνα της Εκκλησίας μας ! Δια τούτο θεωρώ, ότι η πρόσφατος απόφασις της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου να εμμείνη στην τήρησι του παραδεδομένου γλωσσικού τύπου των κειμένων της Ορθοδόξου Λατρείας μας και παράλληλα να μελετά το όλον πρόβλημα, υπήρξεν ορθή και πρέπουσα δια τους καιρούς μας.

8. Η αρμοδιότης Κανονισμού του θέματος της μεταγλωττίσεως.

Υπεστηρίχθη από τον Σεβ. Μητροπολίτην Νικοπόλεως και Πρεβέζης κ. Μελέτιον, ότι η μεταγλώττισις των κειμένων της Λατρείας μας είναι αποκλειστικό δικαίωμα εκάστου Επισκόπου, άρα ιδικό του μόνον θέμα. Όμως ο ισχυρισμός αυτός δεν είναι σύμφωνος με την Κανονική τάξι και παράδοσι της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας. Διότι η λειτουργική τάξις και η τελετουργική πράξις της Ορθοδόξου Εκκλησίας δεν είναι ένα απλούν ποιμαντικόν δικαίωμα του Επισκόπου, αλλά θέμα, καθήκον και υποχρέωσις απάσης της Εκκλησίας. Αν ο κάθε Επίσκοπος είχε το δικαίωμα να καθορίζη το περιεχόμενο της Λατρείας και τον τρόπον τελέσεως αυτής, τότε δεν εχρειάζετο να υπάρχουν οι καθωρισμένες θείες Λειτουργίες και ο χρόνος και ο τρόπος τελέσεως αυτών ούτε η ύπαρξις των τυπικών διατάξεων και του Τυπικού. Αλλά τότε η λατρεία μας θα είχε γίνη χίλια κομμάτια και άλλα τόσα οι χριστιανοί μας. Ο Επίσκοπος όντως είναι κυρίαρχος , φρουρός και φύλαξ της Ορθοδόξου πίστεως στην Επισκοπή του, αλλ’ υπάρχουν και ζητήματα που πρέπει να λυθούν σε συνεργασία με τον Πρώτον και πάντας τους Επισκόπους ενός έθνους. 37 Ο ΛΔ Ἀποστολικός Κανών ιδού πως καθορίζει τις αρμοδιότητες του Επισκόπου, του Πρώτου και της Συνόδου των Επισκόπων: « Τους Επισκόπους εκάστου έθνους, ειδέναι χρη τον εν αυτοίς πρώτον, και ηγείσθαι αυτόν ως κεφαλήν, και μηδέν τι πράττειν περιττόν άνευ της εκείνου γνώμης· μόνα δε πράττειν έκαστον, όσα τη αυτού παροικία επιβάλλει, και ταις υπ’ αυτήν χώραις. Αλλά μηδέ εκείνος άνευ της πάντων γνώμης ποιείτω τι. Ούτω γαρ ομόνοια έσται, και δοξασθήσεται ο Θεός, δια Κυρίου εν Αγίω Πνεύματι, ο Πατήρ, και ο Υιός, και το άγιον Πνεύμα». Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης ως εξής εξηγεί τον κανόνα τούτον: « Καθώς, όταν η κεφαλή ασθενή, και δεν προβάλλη υγιαίνουσαν την ιδικήν της ενέργειαν, και τα επίλοιπα μέλη του σώματος κακώς έχουσιν, η και άχρηστα γίνονται παντελώς: τέτοιας λογής, και όταν ο τάξιν επέχων κεφαλής εις την Εκκλησίαν, δεν έχη την πρέπουσαν εις αυτήν τιμήν, και όλον το λοιπόν σώμα της Εκκλησίας ατάκτως βέβαια έχει δια να κινηθή. Δια τούτο και ο παρών Κανών διορίζει. Ότι όλοι οι Επίσκοποι της κάθε επαρχίας πρέπει να γνωρίζουν εκείνον, οπού είναι πρώτος ανάμεσα εις αυτούς, ήτοι τον Μητροπολίτην· και να νομίζωσιν αυτόν ως κεφαλήν ιδικήν των, και χωρίς την αυτού γνώμην να μη κάμνουσι κανένα πράγμα περιττόν: οπού δεν ανήκει δηλαδή εις τας ενορίας των Επισκοπών τους, αλλ’ υπερβαίνον αυτάς, αποβλέπει εις την κοινήν όλης της επαρχίας κατάστασιν· καθώς, λόγου χάριν, είναι τα περί δογμάτων ζητήματα, αι οικονομίαι και διορθώσεις των κοινών σφαλμάτων, αι καταστάσεις και χειροτονίαι των Αρχιερέων, και άλλα παρόμοια. Αλλά να συνάγωνται εις τον Μητροπολίτην, και μαζί με αυτόν να συμβουλεύωνται δια τα τοιαύτα κοινά πράγματα, και εκείνο οπού ήθελε φανή περί αυτών καλλίτερον, κοινώς να αποφασίζηται. Ο καθ’ ένας από τους Επισκόπους, εκείνα μόνον να πράττη καθ’ εαυτόν, χωρίς την γνώμην του Μητροπολίτου του, όσα ανήκουσιν εις τα όρια της επισκοπής του, και εις τας χώρας, οπού εις την επισκοπήν του είναι υποκείμεναι. Καθώς όμως οι Επίσκοποι δεν πρέπει να πράττωσι κανένα πράγμα κοινόν χωρίς την γνώμην του Μητροπολίτου, έτσι παρομοίως και ο Μητροπολίτης, δεν πρέπει να κάμνη κανένα τοιούτον κοινόν πράγμα μόνος και καθ’ εαυτόν, χωρίς την γνώμην όλων του των Επισκόπων. Δια τι με τούτον τον τρόπον θέλει είναι ομόνοια και αγάπη, ανάμεσα και εις τους Επισκόπους, και Μητροπολίτας, και εις Κληρικούς, και εις Λαϊκούς. Εκ δε της ομονοίας ταύτης και αγάπης θέλει δοξασθή ο Θεός και Πατήρ, δια μέσου του Υιού αυτού, Κυρίου δε ημών Ιησού Χριστού, όστις εφανέρωσεν εις τους ανθρώπους το του Πατρός του όνομα, και την αγάπην ενομοθέτησε, λέγων· « Εν τούτω γνώσονται πάντες ότι εμοί μαθηταί εστέ, εάν αγάπην έχητε εν αλλήλοις». Και θέλει δοξασθή εν τω αγίω Πνεύματι, το οποίον δια της χάριτός του ήνωσεν ημάς εις μίαν πνευματικήν συνάφειαν. Ταυτόν ειπείν, εκ της ομονοίας ταύτης, θέλει δοξασθή η αγία Τριας, ο Πατήρ, ο Υιός, και το άγιον Πνεύμα, κατά την ευαγγελικήν φωνήν, την λέγουσαν· «Ούτω λαμψάτω το φως ημών έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσιν υμών τα καλά έργα, και δοξάσωσι τον Πατέρα ημών τον εν τοις ουρανοίς». 38 
Έτσι την διαφωνίαν Αποστόλου Πέτρου και Παύλου περί της τηρήσεως η μη της περιτομής από τους εξ Εθνικών χριστιανούς έλυσε η Αποστολική λεγομένη Σύνοδος. Την δε διαφωνίαν μεταξύ Κλήμεντος Ρώμης και Πολυκάρπου Σμύρνης δια την ημερομηνίαν τελέσεως του Πάσχα έλυσε η Α Οἰκουμενική Σύνοδος. Ιδού τι γράφει ο επίτιμος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γεώργιος Γαλίτης, σχετικά με το πως έλυσαν την διαφοράν τους ο Απόστολος Πέτρος και ο Παύλος: << Και οι μεγάλοι, και οι άγιοι μπορεί να διαφωνούν. Αν στη διαφωνία τους παρεισφρύσει η έλλειψη αγάπης, τότε μπορεί να είναι μεγάλοι, αλλά δεν είναι άγιοι. Οι άγιοι ακούνε και την αντίθετη πλευρά. Κι αν δεν πεισθούν, δεν καταφεύγουν στον καταναγκασμό του τύπου: « εγώ είμαι ο υπεύθυνος ποιμένας, σε μένα έδωσε ο Χριστός τα κλειδιά του παραδείσου και μου ανέθεσε την ευθύνη για την ποίμνη του, είμαι το αφεντικό, η γνώμη μου είναι η σωστή, είμαι αλάθητος, αυτό πιστεύω και αυτό αποφασίζω ...». Όχι! Η Εκκλησία διοικείται συνοδικά, τουτέστι δημοκρατικά, αυτή είναι η βασική εκκλησιολογική αρχή της διαποίμανσης της Εκκλησίας, κανείς δεν κατέχει μόνος του και αλαθήτως την Αλήθεια. Η Αλήθεια είναι ο Χριστός, και το Σώμα του Χριστού είναι η Εκκλησία. Μόνον η Εκκλησία εν συνόδω οικουμενική, συνεχίζοντας την αποστολική παράδοση ως αποστολική Εκκλησία, μπορεί να αποφανθεί αλαθήτως και να ορίσει την Αλήθεια. Γιατί το Πνεύμα της Εκκλησίας είναι το άγιο Πνεύμα, « το Πνεύμα της Αληθείας», το οποίο οδηγεί την Εκκλησία «εις πάσαν την αλήθειαν» ( Ιω. 16,13)». 39

Όντως το περί της Λατρείας ζήτημα, της γλώσσης και της τάξεως αυτής, είναι θέμα όχι του κατά τόπον Επισκόπου, αλλά της Συνόδου των Επισκόπων. Τούτο με σαφήνεια έχουν λύσει οι Ιεροί Κανόνες Τοπικών μεν Συνόδων ,οι οποίοι όμως έχουν επικυρωθή από τον Β Κανόνα της ΣΤ Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Συγκεκριμένα ο ΡΙΔ Κανόνας της εν Καρθαγένη Συνόδου ορίζει: << Ήρεσε και τούτο, ώστε τας κεκυρωμένας εν τη Συνόδω ικεσίας, προοίμια , είτε υποθέσεις , είτε παραθέσεις, είτε τας της χειρός επιθέσεις, από πάντων εκτελείσθαι και παντελώς άλλας κατά της πίστεως μηδέποτε προενεχθήναι · αλλ’ αίτινες δήποτε από των συνετωτέρων συνήχθησαν, λεχθήσονται >>. 40

Ιδού τι καθορίζει και ο ΙΗ Κανόνας της εν Λαοδικεία Συνόδου: << Περί του την αυτήν λειτουργίαν των ευχών πάντοτε και εν ταις εννάταις και εν ταις εσπέραις οφείλειν γίνεσθαι >>. 41

Επομένως σύμφωνα με την Κανονικήν τάξιν της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας η Λειτουργική αλλαγή είναι θέμα όλης της Εκκλησίας και όχι εκάστου Επισκόπου . Δια τούτο την απόφασιν της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος να παραμείνουν τα κείμενα της Λατρείας μας αμεταγλώττιστα, έχουν υποχρέωσι να τηρήσουν πάντες οι Επίσκοποι της Εκκλησίας της Ελλάδος, όχι μόνον διότι άλλως υπέχουν Κανονικήν ευθύνην, αλλά κυρίως διότι έτσι επικρατεί ειρήνη στην Εκκλησία , οικοδομούνται οι πιστοί και δοξάζεται το όνομα του Τριαδικού Θεού ημών.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

1. Προς το παρόν δεν υφίσταται ανάγκη δια τους Έλληνες Ορθοδόξους χριστιανούς 42 η μεταγλώττισις των κειμένων και των ύμνων της Λατρείας μας. Αν χρειασθή και πότε, αλλά και πως θα γίνη η Λειτουργική αλλαγή, θα αποφασισθή από την Ιεράν Σύνοδον της Εκκλησίας της Ελλάδος, μετά και από σύμφωνον γνώμην του Οικουμενικού Πατριαρχείου η και απόφασιν Πανορθδόξου Συνόδου . 43

2. Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος δέον να πιέζη συνεχώς την Ελληνική Πολιτεία όχι μόνον να μη μειώση αλλά και να αυξήση τις ώρες διδασκαλίας της διαχρονικής Ελληνικής γλώσσης, διότι αυτή αποτελεί εθνικόν κεφάλαιον των Ελλήνων. Ούτω θα ανεβαίνη και το γλωσσικόν επίπεδο των Ορθοδόξων Ελλήνων, ώστε ευκολώτερα ούτοι να κατανούν τα κείμενα και τους ύμνους της Λατρείας μας.

3. Μαζί με την μελέτη του θέματος από τα αρμόδια Συνοδικά Όργανα, η Ιερά Σύνοδος και κάθε Μητροπολίτης δέον να φροντίζουν, ώστε οι Κληρικοί μας και οι Ιεροψάλται των Ναών μας, που αποτελούν ιδιαιτέραν έμμισθον τάξιν, να αποκτήσουν στα Εκκλησιαστικά Σχολεία, τα Ωδεία και τις Σχολές Βυζαντινής Μουσικής σχετικήν επαγγελματικήν κατάρτισιν, ώστε να δύνανται: α) Να κατανοούν τα αναγινωσκόμενα και ψαλλόμενα κείμενα, και να τα αποδίδουν ορθά και περισσότερο κατανοητά από τους πιστούς. β) Να ψάλλουν και να αναγινώσκουν ευκρινώς και συντόμως, δια να δύνανται οι πιστοί να κατανοούν το νόημά τους.

4. Η ΔΙΣ και οι Επίσκοποι να εντείνουν τις προσπάθειες, ώστε να τηρήται η διάταξις του Νόμου περί εκκλησιασμού των Μαθητών, δια να εθίζωνται οι Μαθηταί εις τούτο. Βεβαίως πάντοτε στον εκκλησιασμό των Μαθητών πρέπει να λειτουργή ο κατάλληλος Λειτουργός και Ιεροκήρυξ, αλλά και Ιεροψάλται. 44

5. Οι ιεροκήρυκες συνεχώς και συστηματικά στα λειτουργικά, αλλά κυρίως στα τακτικά εσπερινά τους κηρύγματα να ερμηνεύουν στους πιστούς τους λειτουργικούς ύμνους και τις ευχές της Λατρείας μας και να διαφωτίζουν αυτούς στα θέματα της ιστορίας της Λατρείας μας και του βαθυτέρου νοήματος αυτής.

6. Οι Εκκλησιαζόμενοι πιστοί να εφοδιάζωνται με σχετικά ερμηνευτικά βοηθήματα της Αγίας Γραφής, της θείας Λειτουργίας και των Μυστηρίων της Εκκλησίας , τα οποία να μελετούν κατ’ οίκον ,ώστε να κατανοούν καλύτερα τα λεγόμενα και ψαλλόμενα στις ιερές Ακολουθίες.

 

 


Παραπομπές:

 1. Ανάλογη έρευνα έχει κάνει και ο Αρχιμ. Δαμασκηνός Πετράκος, Ιεροκήρυξ της Μητροπόλεώς μας, με MASTER Θεολογίας, δια την επίδρασι της Αγίας Γραφής στην γλώσσα του Ηλειακού Λαού. Ίδετε μελέτην του· Από την επίδραση της ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ στην Φρασεολογία των Ηλείων , Ανάτυπον εξ· ΗΛΕΙΑΚΗ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ –ΗΛΕΙΑΚΟ ΠΑΝΟΡΑΜΑ 8, Βιβλιοπανόραμα, Αμαλιάδα 2007/2008, σελίδες 406-426.
2. Το θέμα ξεκίνησε δυστυχώς από τον ιερέα π. Κων/νον Μπέη, ομότιμον Καθηγητή της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με την συγγραφήν υπ’ αυτού, κυκλοφόρησι μεταξύ των πιστών και τέλεσιν θείας Λειτουργίας στα Αρσάκεια Σχολεία Αθηνών και αλλαχού. Δηλαδή από το πλέον ακατάλληλον πρόσωπον. Διότι ο π. Κων/νος Μπέης είναι μεν Πανεπιστημιακός Καθηγητής, αλλά δεν έχει θεολογικές γνώσεις ούτε ενεργό λατρευτική ζωή από παιδί μέσα στην Εκκλησία μας. Έγινε Κληρικός όταν πήρε την σύνταξί του και επομένως στην Εκκλησία μας και τα Θεολογικά γράμματα είναι ακόμη πρωτοετής Μαθητής του Δημοτικού· Δια τούτο και δεν μπορεί να αναδειχθή εις δάσκαλον Λειτουργικής. Ο π. Κων/νος Μπέης είναι Κληρικός της Ιεράς Μητροπόλεως Νικοπόλεως και Πρεβέζης, και πιστεύω, ότι με την ιδικήν της κάλυψι, δυστυχώς, έκανε και κάνει ό,τι κάνει . Τούτο όμως αποτελεί κατά την άποψί μου μέγα εκκλησιαστικό και ποιμαντικό λάθος. 
3. Και εις την Εφημερίδα ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ Αθηνών της 3-3-2010 σε πρωτοσέλιδο άρθρο, σχετικό με τα υπό λήψιν αυστηρά οικονομικά μέτρα, τίθεται ο τίτλος με πολύ μεγάλα γράμματα· ΣΗΜΕΡΟΝ ΚΡΕΜΑΤΑΙ. . .
4. Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ως γνωστόν παρευρέθη εις τον Σταυρόν μετά της Θεοτόκου και τινων Μυροφόρων γυναικών ( Ιωάννου ΙΘ 25-27 ) . Δηλαδή όσα γράφει είναι από την προσωπική του πείρα . Αλλά και οι τρεις άλλοι Ευαγγελισταί αναφέρουν το γεγονός τούτο · Ίδετε · Ματθαίου ΚΖ 35, Μάρκου ΙΕ 24-25 και Λουκά ΚΓ 35.
5.Τούτο επαναλαμβάνει και ο ιστορικός Γεώργιος Φραντζής στην ιστορία της αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως, γράφων · << Τις διηγήσεται τους τε κλαυθμούς και θρήνους ;ει και εκ ξύλου άνθρωπος η και εκ πέτρας ην , ουκ ηδύνατο μη θρηνήσαι !. Ω, Φρίξον ήλιε ! Ω , στέναξον γη! Εάλω η Πόλις. . .! >>. Ίδετε · Μαρία -Ελευθερία Γιατράκου (http://www.istoria.gr) 
6. Η Εφημερίδα ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ Αθηνών της 1-4-2010 (Μ. Πέμπτη) καταχωρίζει πρωτοσέλιδο σχετικόν σχόλιόν της με τον τίτλον· << Ω γλυκύ μου έαρ , γλυκύτατόν μου τέκνον, που έδυ σου το κάλλος >>.
7. Πολλά τοιούτα ιδέ· Δημητρίου Λουκάτου , Καθηγητού Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Τα Πασχαλινά και της Άνοιξης, εκδόσεις ΦΙΛΙΠΠΟΤΗΣ, Αθήνα 1980 .
8. Η Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ των Αθηνών της 14-1-2010, σελίδα17, δηλαδή λίγες ημέρες μετά την τέλεσι του αγιασμού των υδάτων κατά την εορτή των Θεοφανείων, αναφέρει ότι κατά την εορτή του αγίου Μοδέστου, προστάτου των ζώων, ο ιερέας της ενορίας στο τέλος της θείας λειτουργίας και εις την αυλή του Ναού εδιάβασε ειδικήν ευχή και ευλόγησε τα κατοικίδια ζώα γάτες και σκύλους. Αναφέρει μάλιστα ότι κάποιος αγγλικανός ιερέας << αγίασε κινητά (τηλέφωνα) και λάπτοπ >> (Ηλεκτρονικούς Υπολογιστές ). Επίσης παραθέτει φωτογραφία ορθοδόξου ιερέα και διακόνου, που ευλογούν κατά την εορτή του αγίου Χριστοφόρου (9 Μαίου) τα ταξί.
9. Στην Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ Αθηνών της 29-4-2010, σελίδα 13, σε δημοσίευμα δια τις συνομιλίες Ελληνικής και Τουρκικής Κυβερνήσεως τίθεται ο τίτλος · << Αυλαία διαλόγου με ευχολόγια >>.
10. Ησαίου ΣΤ 1-13.
11. Το ίδιο και η Εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ των Αθηνών της 14 και 15 Αυγούστου 2010· Στην πρώτη σελίδα της έχει φωτογραφία Μητροπολίτου της Εκκλησίας της Ελλάδος, με τον τίτλον · << Το δεξιό εξαπτέρυγο της Εκκλησίας>> και ολόκληρο άρθρο στη σελίδα Α18.
12. Περί των καμπανών, της ετυμολογίας , της ιστορίας και της εισαγωγής αυτών εις την Ορθόδοξον Λατρείαν , ιδέ · Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαιδεία, Τόμος 7ος, λήμμα Κώδων, στήλη 1226 και εξής.
13. Στην Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ Αθηνών της 29-4-2010, τελευταία σελίδα , ο Δημοσιογράφος κ. Πρετεντέρης σε σχόλιό του υπό τον τίτλον << Μπορούν ; Δεν Μπορούν ! >>, ιδού πως το αρχίζει· << ΚΑΙ ΤΗΝ Κυριακή θα χτυπήσουν οι καμπάνες . Η , για την ακρίβεια , η καμπάνα του σκληρότερου τριετούς προγράμματος που έχει γνωρίσει η Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες . . .>>.
Και στην Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ της 16-8-2010 καταχωρίζεται άρθρον με τον τίτλον · << Καμπάνες για τα αυθαίρετα >>.
14. Στην Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ Αθηνών της 21-12-2006 καταχωρίζεται άρθρον με τον τίτλον· << Καμπανάκι για τον ΟΣΕ από τους εργαζομένους>>.
Επίσης στην Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ Αθηνών της 23-4-2007, σελίδα 55, καταχωρίζεται δημοσίευμα με τον τίτλον· << Καμπανάκι για τον Θερμαϊκό από τα γεωργικά , βιομηχανικά και αστικά απόβλητα >>.
15. Ίδετε Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ της 29-4-2010.
16. Πολλάκις μάλιστα στις ημέρες μας τα τάματα -αφιερώματα των πιστών στις εικόνες του Χριστού , της Θεοτόκου και των αγίων της Εκκλησίας μας έχουν κλαπεί από ληστάς. Ίδετε τοιούτο γεγονός στην Εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ Πύργου της 10-7-2010, σελίδα 28, με τον τίτλον · ΣΕ ΜΟΝΗ ΣΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ << φτερά >> έκαναν τα τάματα.
17. Περί αυτών ιδέ ημετέραν εργασίαν· ΠΛΑΝΕΣ και η ΑΛΗΘΕΙΑ , Τόμος Α , σελίδα 7 κ. εξ .
18. Η Εφημερίδα ΕSPREESSO Αθηνών της 14-8-2010 έχει πρωτοσέλιδο άρθρο με τον τίτλον · ΤΑΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ και δια το θέμα τούτο έχει αφιερώσει τις 2,3 και 4 σελίδες της.
19. Το «Ζωή σ’ ελόγου μας» είναι ευχή που συνηθίζεται να λέγεται στις κηδείες, μνημόσυνα κ.λ.π.Δι’αυτής ευχόμεθα στους συγγενείς του πεθαμένου να έχουν αυτοί ζωή · « Ζωή σε λόγου (η σ’ελόγου) σου », σημαίνει· Ζωή σε σένα εύχομαι. Ίδετε· Δ.ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΥ, Μέγα Λεξικόν της Ελληνικής Γλώσσης , Τόμος Ε , λήμμα Λόγος , περίπτωσις 34, σελίδα 4.370.
20. Ας σημειωθή ότι την εξουσίαν του αυτήν ο Θεάνθρωπος μετέδωκε και εις τους Μαθητάς του . Λέγει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος · << Και προσκαλεσάμενος ( Ιησούς ) τους δώδεκα μαθητάς αυτού έδωκεν αυτοίς εξουσίαν πνευμάτων ακαθάρτων ώστε εκβάλλειν αυτά και θεραπεύειν πάσαν νόσον και πάσαν μαλακίαν >>( Ματθαίου Ι 1 ). Και ο Ευαγγελιστής Λουκάς, αναλυτικώτερα και περισσότερον ειδικά, γράφει · << Ιδού δίδωμι υμίν την εξουσίαν του πατείν επάνω όφεων και σκορπίων και επί πάσαν την δύναμιν του εχθρού, και ουδέν υμάς ου μη αδικήση >>( Λουκά Ι 19).
21. Μικρόν Ευχολόγιον ,Έκδοσις Ι ( 1988) της Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.
22. Την φράσιν αυτήν χρησιμοποιεί ευρέως ο Λαός μας , κυρίως οι Μητέρες, όταν σταυρώνουν τα μικρά παιδιά τους και κάνουν γιαυτά μια σύντομη προσευχή , αλλά και στις επωδές ( τα ξόρκια ). Ίδετε ημετέραν εργασίαν , Αι εν Ηλεία μαγικαί επωδαί , τα ξόρκια , εξ απόψεως Ορθοδόξου ποιμαντικής, σελίδες 46 και 47.
23. Ο ίδιος Καθηγητής το 2008 έκανε παρόμοια έρευνα σε μαθητές –τριες ( 12-15 ετών ) της Α , Β καί Γ Τάξεως Γυμνασίου του Πύργου, δηλαδή σε πολύ μεγαλύτερο δείγμα από αυτό των δύο ύμνων, δια το πόσον κατανοούν το κείμενο της Αγίας Γραφής. Η έρευνα αυτή έγινε σε πρωτότυπο κείμενο της Κ. Διαθήκης 10 στίχων από τα Ευαγγέλια και τις Επιστολές του Απ.Παύλου .
Το αποτέλεσμα υπήρξε ως κάτωθι ·
50% Κατανοητές.
19% Λίγο κατανοητές.
31% Ακατανόητες.
Το γενικό συμπέρασμα της έρευνας αυτής κατά τον Καθηγητήν π. Θεόδωρο Χαμάλη είναι:
<< Οι Μαθητές της Α Β καί Γ Γυμνασίου κατανοούν λέξεις χρησιμοποιούμενες στην καθημερινή ζωή .Αντίθετα, λέξεις που σπανίως χρησιμοποιούνται δεν τις κατανοούν βαθύτερα( π.χ την αντωνυμία τινές ) . Λέξεις μεμονωμένες και μικρές , τις κατανοούν πιο εύκολα. Αντίθετα , φράσεις με σύνθετα νοήματα δυσκολεύονται να καταλάβουν ( π.χ. τη δε μια των Σαββάτων). Τα μεγαλύτερα παιδιά κατανοούν και πιο δύσκολες έννοιες ( π.χ εμπλέκεται ), αλλά θέλουν να καταλάβουν ακριβώς την σημασία τους και τις σημειώνουν ακατανόητες ( π.χ επιθέσεως των χειρών ). Τα παιδιά μετρίων δυνατοτήτων ( μέτριας μελέτης, υπερκινητικά , δυσλεξικά ) κατανοούν εύκολα τις μικρές προτάσεις, αρκετές άγνωστες λέξεις και περισσότερο τους δυσκολεύει μία μεγάλη πρόταση με πολλές άγνωστες έννοιες και σπάνιες λέξεις (π.χ. δια θελήματος θεού κατ’ επαγγελίαν ζωής).Σύμφωνα μ’ αυτά τα δεδομένα τα παιδιά κατανοούν κατά 50% το κείμενο της Αγίας Γραφής>>.
Ας σημειωθή ότι στα αυτά περίπου συμπεράσματα καταλήγει και ο Διάκονος Γεώργιος Σταθόπουλος εις την ιδικήν του έρευνα, η οποία παρατίθεται ανωτέρω. Γράφει ·
<< 1.Από αυτήν την μικρή αλλά αντιπροσωπευτική εργασία μπορεί εύκολα να διαπιστώσει κανείς, ότι η Λειτουργική Γλώσσα της Εκκλησίας μας γίνεται σχεδόν στο σύνολό της κατανοητή από τους Μαθητές της Δευτεροβαθμίου Εκπαίδευσης, αφού η γλώσσα μας έχει συνέχεια και οι περισσότερες από τις λέξεις του Λειτουργικού μας πλούτου είναι εν χρήση και στις ημέρες μας. Οπωσδήποτε δεν γίνονται απολύτως κατανοητές λέξεις του Λειτουργικού μας πλούτου από τα παιδιά, όπως άλλωστε συμβαίνει και στους μεγάλους, όταν αυτές είναι εντελώς άγνωστες η χρειάζεται να τις κατανοήσουν από τις συμφραζόμενές τους . Άλλες πάλι μπορούν να τις κατανοήσουν αν τους βοηθήσει κάποιος με άλλες παράγωγες η ομόρριζές τους λέξεις, που αυτά χρησιμοποιούν στο λεξιλόγιό τους.
2.Τα παιδιά των δύο ημερησίων Σχολείων , Χαβαρίου και Σαβαλίων , αν και Περιφερεικά , κατανοούν σε μεγαλύτερο ποσοστό την Λειτουργική μας Γλώσσα από τους ενήλικες Μαθητές ( οι οποίοι πολλές φορές είναι και γονείς) του Εσπερινού Σχολείου της Πόλεως της Αμαλιάδος . Αυτό συμβαίνει , διότι οι Μαθητές των ημερησίων Σχολείων , έχουν πιο τακτική και συνεχή επαφή με την γνώση και τα βιβλία από τους αγωνιστές για επιβίωση Μαθητές του Εσπερινού Σχολείου, που όλη την ημέρα αγωνιούν για το μεροκάματο και στο λιγοστό ελεύθερο χρόνο τους προσπαθούν να καλύψουν όλα αυτά που τους στέρησε η ζωή κατά την παιδική και εφηβική τους ηλικία.
3.Αξίζει να επισημανθή ότι και εντός του ιδίου Σχολείου παρατηρούμε μεγάλες αποκλίσεις στην κατανόηση της Λειτουργικής μας Γλώσσας μεταξύ Μαθητών . Αυτό φυσικά έχει να κάνη με την προσωπικότητα του κάθε Μαθητή , την ωριμότητά του, την γενικότερη επίδοσή του στα μαθήματα , την οικογενειακή του κατάσταση , την ψυχοσύνθεσή του , αλλά και την αυτοσυγκέντρωση της στιγμής , κατά την οποίαν διεξήχθη η έρευνα.
4. Κλείνοντας Σεβασμιώτατε θα ήθελα να καταθέσω και την προσωπική μου εμπειρία από τα λίγα χρόνια που υπηρετώ ως Καθηγητής Θεολόγος στην Μέση Εκπαίδευση . Στην Β Γυμνασίου οι Μαθητές-τριες διδάσκονται περικοπές σε Μετάφραση από την Κ. Διαθήκη . Εγώ όλα τα χρόνια που διακονώ στα Σχολεία , διδάσκω αυτές τις περικοπές από το πρωτότυπο κείμενο της Κ.Διαθήκης , από αντίτυπα της Κ.Διαθήκης που η Μητρόπολή μας δωρίζει σ’ όλους τους Μαθητές της Β Τάξεως Γυμνασίου . Σας πληροφορώ ότι οι Μαθητές ενθουσιάζονται με το αρχαίο κείμενο της Κ.Διαθήκης, όταν με την βοήθεια την δική μου καταφέρνουν να το μεταφράσουν και να το κατανοήσουν μέσα στην Τάξη.
Το ερώτημά τους όμως όλα αυτά τα χρόνια είναι · Γιατί πάτερ όταν μας το διαβάζετε εσείς στην τάξη και το έχουμε μπροστά μας το καταλαβαίνουμε εύκολα , ενώ στις Εκκλησίες μας όχι ; Ίσως εδώ πρέπει να σταθούμε και να προσέξουμε όλοι μέσα στην Εκκλησία, Κληρικοί και Ιεροψάλτες >>.
24.Ίδετε σχετικά δημοσιεύματα με την πινακίδα του Συλλόγου « ΑΜΑΛΙΑΔΑ Θύρα 7 » στις Τοπικές Εφημερίδες ΠΑΤΡΙΣ Πύργου της 29-7-2010, σελίδα1, ΠΡΩΙΝΗ Πύργου της 29-7-2010 , σελίδα 5, ΑΥΓΗ Πύργου της 2-8-2010, σελίδα 10.
25. Λέγω σχεδόν πάντα τα ίδια , διότι οι ευχές και οι ύμνοι της θείας Λειτουργίας , των μυστηρίων και των αγιαστικών τελετών είναι πάντα ίδια. Αλλάζουν τα ψαλλόμενα Απολυτίκια της οκτωήχου η των αγίων και βέβαια τα τροπάρια του Όρθρου και του Εσπερινού, που και αυτά κάθε δύο μήνες τα αναστάσιμα και κάθε χρόνο των εορτών είναι τα ίδια . Δια τούτο ο αείμνηστος Καθηγητής της Λειτουργικής στην Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ιωάννης Φουντούλης συνίστα να μη αλλάζωνται τα Απολυτίκια των αγίων με νεώτερα , διότι πολύ απέχουν γλωσσικά , ποιητικά και νοηματικά των αρχικών , αλλά και δια να εντυπώνωνται στους Χριστιανούς μας από την επανάληψί τους. Ίδετε · ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΑΣ ΑΠΟΡΙΑΣ , Τόμος Ε , σελίδα 20 κ.εξ.
26. Ίδετε και άρθρον του Σεβ. Μητροπολίτου Πειραιώς κ. Σεραφείμ, Η Λειτουργική μας γλώσσα και οι Νέοι μας , εν · Ορθόδοξος Τύπος, 30-7-2010 , σελίδα 3η και 4 και 6-8-2010, σελίδα 3 και 4.
27. Ίδετε παρούσαν εργασίαν , σελίδα 27, υποσημείωσιν 23.
28. Σημειώνω ότι στην Ι. Μητρόπολιν Ηλείας το έτος 1968 στους 240 Εφημερίους της η ταπεινότης μου μόνον ήτο με Πτυχίον Θεολογίας . Σήμερον είναι 52. Επίσης άπαξ του μηνός εις την Μητρόπολίν μας γίνονται ιερατικές Συνάξεις με ειδικούς Εισηγητάς και δια Λειτουργικά και τελετουργικά θέματα. Ίδετε · ΙΕΡΑΤΙΚΑΙ ΣΥΝΑΞΕΙΣ Ι. Μητροπόλεως Ηλείας , Εκκλησιαστικό έτος 2008-2009 , Πύργος Οκτώβριος 2009, Έκδοσις Ι.Μ.Ηλείας.
29. Θέλω να υπογραμμίσω και τα κάτωθι :
α) Εις πάντα τα Σχολεία ( Δημοτικά , Γυμνάσια , Λύκεια και Πανεπιστήμια ) κάθε χρόνο διδάσκονται μαθήματα . Όλοι οι Μαθηταί και Σπουδασταί τα αντιλαμβάνονται εξ ίσου ; Ασφαλώς ΟΧΙ . Τις πταίει ; Κάποτε βέβαια και οι Δάσκαλοι. Τις περισσότερες φορές όμως οι Μαθηταί και οι Σπουδασταί , διότι δεν είναι κατάλληλα προπαρασκευασμένοι εις τούτο η γιατί δείχνουν αδιαφορία. Όμως δεν καταργούμαι το μάθημα, επειδή κάποιοι δεν το κατάλαβαν.Αλλά βελτιώνουμε την μαθησιακή και παιδαγωγική ικανότητα του δασκάλου , προπαρασκευάζουμε και καταρτίζουμε καλύτερα του Μαθητάς.
β) Μας βοηθάει επίσης στην κατανόησι τούτου η αιώνια ύπαρξις του λεγομένου προβλήματος της διαστάσεως των γενεών , δηλαδή γονέων και παιδιών. Όμως ούτε τους γονείς καταργούμε ούτε τα παιδιά. Αλλά προσπαθούμε να ανεύρουμε εκάστοτε τρόπους συμφιλιώσεως των γενεών, χωρίς αποτέλεσμα. Διότι το πρόβλημα είναι καθαρώς θεολογικό , όπως φαίνεται στην παραβολή του Ασώτου. Ο Πατέρας του Ασώτου και προ της φυγής του υιού του και μετά ήτο ο ίδιος. Έδειχνε πάντα την ίδια αγάπη και στους δύο υιούς του. Τι έφερε την διάστασι ·Η διαφορετική αντίληψι των υιών . Όταν ο άσωτος υιός έβλεπε το σπίτι του φυλακή, έφυγε « εις χώραν μακράν, ζων ασώτως». Όταν έννοιωσε το πατρικό σπίτι « οίκον σωτηρίας», τότε επέστρεψε . Όταν ο μεγάλος υιός έβλεπε το πατρικό του σπίτι ως μέσον συντηρήσεώς του , έμενε σ’αυτό. Όταν το ένοιωσε <<οίκον σωτηρίας και χαράς, ουκ ήθελε εισελθείν » (Λουκά ΙΕ 11-32 ).
Πιστεύω, λοιπόν, ότι αν ο καθένας μέσα στην Εκκλησία αισθάνεται τον εαυτόν του « άσωτον υιόν » που επιστρέφει και την θείαν Λειτουργίαν οδόν που οδηγή στην αγκαλιά του Θεού , τότε τίποτε δεν εμποδίζει να πραγματοποιηθή τούτο. Αν όμως έρχεται στον Θεόν Πατέρα ως ο Φαρισαίος δια να του αναφέρει πόσα αγαθά έργα έχει κάνει η ως μεγάλος υιός δια να του παραπονεθή γιατί χαίρει από την επιστροφή « των αμαρτωλών», τότε ποτέ δεν θα καταλάβη ούτε θα νιώση την παρουσία του Θεού , όσο απλά και κατανοητά και αν ακούει τους ύμνους και τις προσευχές της λατρείας. Διότι << ο Θεός αγάπη εστίν και ο μένων εν τη αγάπη εν τω Θεώ μένει και ο Θεός εν αυτώ» ( Ιωάννου Δ 16-17).
30. Συνήθως στη κοσμική ζωή υπάρχει διάκρισις όχι μόνον στη γλώσσα, αλλά και στην ενδυμασία. Υπάρχει ενδυμασία επίσημος (φράκο) και ανεπίσημος · Πρωϊνή και βραδυνή· χορού, περιπάτου, μπάνιου κ.λ.π. Δεν πρέπει να υπάρχη ειδική ευπρεπής ενδυμασία και δια τον Εκκλησιασμό; Και όμως όταν αυτό συνιστάται, ξενίζει μερικούς χριστιανούς.
31. Ίδετε· Ιωάννου ΙΕ 19 , ΙΖ 14-15.
32.Ματθαίου ΙΔ 22-33.
33. Πράξεις Η 26-40.
34. Λουκά ΚΔ 13-34.
35. Μόνον όσοι ευρίσκονται σε σχετικό επιτίμιο, πρέπει να απέχουν της θείας Κοινωνίας.
36. Ίδετε την απάντησι των μαθητών στην ερώτησι του Κυρίου · « Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι τον υιόν του ανθρώπου ; »( Ματθαίου ΙΣΤ 13-17, Μάρκου Η 27, Λουκά Θ 18).
37. Ακόμα και το Ελληνικό Κράτος έχει νομοθετήσει σχετικά . Η παράγραφος γ τοῦ άρθρου 4, του ισχύοντος Νόμου 590/1977 Περί Καταστατικού Χάρτου της Εκκλησίας της Ελλάδος ορίζει ότι η Σύνοδος της Ιεραρχίας « αποφασίζει δια την εκκλησιαστικήν τάξιν και ευπρέπειαν, ως και δια παν εις την θείαν Λειτουργίαν αφορών θέμα».
38. ΠΗΔΑΛΙΟΝ,Έκδοσις ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΥ, 1982, σελ. 36 και εξής.
39. Περιοδικόν ΑΝΑΠΛΑΣΙΣ, Τεύχος 447, Μάϊος - Ιούνιος 2010, σελίδα 69.
40.ΠΗΔΑΛΙΟΝ , σελίδα 518.
41. ΠΗΔΑΛΙΟΝ , σελίδα 427. Ίδετε και δημοσίευμα · Παναγιώτου Ι. Μπούμη ,Ομοτίμου Καθηγητού της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών , Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΙΣ ΤΩΝ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ , εν · ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ , της 16-7-2010 , σελίδα 3 και 4 , ένθα παρατίθενται και αι σχετικαί ερμηνείαι του αγίου Νικοδήμου και του Βαλσαμώνος των ανωτέρω δύο Κανόνων .
42. Βεβαίως δεν γίνεται λόγος δια τις μη Ελληνόφωνες Ορθόδοξες Εκκλησίες. Διότι αυτές ήδη έχουν δώσει λύσιν, αποδεκτή Πανορθοδόξως.
43. Ο Ειδικός Καθηγητής κ. Παναγιώτης Μπούμης δια την αλλαγή των λειτουργικών κειμένων θέλει απόφασιν Οικουμενικής Συνόδου . Ίδετε άρθρον του εν· ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ , 18-6-2010, σελίδα 6 .
44. Στην Μητρόπολι Ηλείας έχει συγκροτηθή ειδική Ομάδα καταλλήλων Λειτουργών και Ιεροψαλτών δια την τέλεσι των Μαθητικών Λειτουργιών.

 

Ραδ. Σταθμός Ι.Μ. Ηλείας 107,6FM

radiosima